Pulmoner hipertansiyon hastalarının 24 saatlik ritim takibinde aritmik olayların değerlendirilmesi

ÖZET Pulmoner Hipertansiyon Hastalarının 24 Saatlik Ritim Takibinde Aritmik Olayların Değerlendirilmesi Amaç: Pulmoner hipertansiyon (PH), sağ kalpte basınç artışı ve yeniden şekillenmeye (remodelingi) neden olarak, klinik olarak sessiz seyredebilmesine rağmen ciddi aritmilere yol açabilir. PH'de fonksiyonel kapasite, biyobelirteçler ve hemodinamik parametreler risk sınıflandırmasında kullanılmaktadır; ancak uzun süreli ritim izlemenin prognostik değeri hâlâ net değildir. Otonomik dengesizlik ve ektopik aktivitenin hemodinamik yük ile ilişkili olabileceğine dair sınırlı veri bulunmaktadır. Bu çalışmada, 24 saatlik Holter Elektrokardiyografi (EKG) kaydı ile elde edilen aritmi yükü ve kalp hızı değişkenliği (HRV) ile prognostik parametreler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, gözlemsel ve kesitsel çalışma, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde, 24 saatlik Holter EKG ile izlenen ve tip 2 dışı PH tanısı almış 64 hastayı içermektedir. WHO fonksiyonel sınıfı, REVEAL Lite 2 riski, kardiyak biyobelirteçler, ekokardiyografik ölçümler, sağ kalp kateterizasyonu bulguları ve HRV dahil olmak üzere klinik veriler sistematik olarak toplanmış ve analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların %34,4'ünde supraventriküler aritmi saptanmış olup en sık atriyal fibrilasyon (%12,5) ve atriyal flutter (%9,4) görülmüştür. Non-sustained ventriküler taşikardi (nsVT) oranı %10,9'dur. Aritmi sıklığı WHO PH alt grupları arasında benzerdi (tümü p>0,05). Atriyal fibrilasyonu olan hastalarda sağ atriyum ve pulmoner arter çapı daha büyük, sağ ventrikül fonksiyonları daha bozuk bulunmuştur. nsVT gözlenenlerde BNP düzeyleri daha yüksek (1.316 vs 230 pg/ml, p=0,041) ve 6 dakikalık yürüme mesafesi daha kısa (160 m vs 390 m, p=0,005) idi. HRV parametrelerinde genel bir otonomik baskılanma mevcuttu (ortalama SDNN 93 ± 8 ms; LF/HF 1,83). SDNN, düşük risk grubunda 97 ms iken, yüksek risk grubunda 89 ms'ye gerilemişti (p=0,017). HRV; ortalama pulmoner arter basıncı, pulmoner vasküler direnç ve sağ ventrikül çapı ile negatif, TAPSE ve RVOT hızlanma zamanı ile pozitif korelasyon gösterdi. Sonuç: Tip 2 dışı PH hastalarında klinik olarak anlamlı aritmiler yaygındır ve HRV parametreleri belirgin şekilde azalmıştır. Aritmik yük ve otonomik düzensizlik, esasen hemodinamik bozuklukları ve sağ kalp remodelingini yansıtmaktadır. Bu doğrultuda, 24 saatlik Holter izlemenin çok boyutlu risk sınıflamasına katkı sağlayabileceğini ve klinik kötüleşmenin erken tanısında kullanılabileceğini önermekteyiz. Bulgularımızın doğrulanması için çok merkezli, ileriye dönük çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Pulmoner hipertansiyon; 24 saat Holter; aritmi; kalp hızı değişkenliği; risk sınıflandırması.