Türkiye yükseköğretiminde kalite güvencesi politikaları: Önemli paydaşların görüşleri

Bu nitel çalışma, yükseköğretimin kalite güvence deneyimini yükseköğretimin önemli paydaşları açısından kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaçla, Türkiye'de yükseköğretimde kalite güvencesi yaklaşımını ortaya çıkarmak için önemli kalite güvence araçlarından biri olan kurumsal dış değerlendirme konusunda önemli paydaşlarla görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgulara dayalı olarak kalite güvence uygulamalarının, özellikle kurumsal dış değerlendirmenin, etkin olarak işleyen bir yükseköğretim sistemi için çok önemli bir ihtiyaç olduğunu söylemek mümkündür. Ayrıca, çalışma, kurumsal dış değerlendirmenin zorluklardan muaf olmadığına ve ortak zorluğun kurumsal dış değerlendirme hakkında ortak anlayış eksikliği olduğuna işaret etmiştir. Bunun yanı sıra, çalışma, kurumsal dış değerlendirmenin üniversitelerin güçlü yönlerini belirlemede ve gelişmeye açık noktaları belirlemede bir araç olduğu için dönüştürücü etkilerinin olduğunu göstermiştir. Bu çalışmanın literatüre çeşitli katkıları bulunmaktadır. Birincisi, bu çalışmanın kalite güvencesinin yükseköğretim sistemindeki kilit paydaşlar tarafından sürecin işleyişi, sürecin nedenleri, sürecin zorlukları ve sürecin etkileri açısından nasıl algılandığını incelemesidir. Bu bağlamda, bu çalışma politika yapıcılar, kalite güvence uygulayıcıları, kalite güvence değerlendiricileri ve kalite güvence uygulamalarından etkilenen gruplar için bazı çıkarımlar sunmaktadır. Bu çalışmanın bulguları, Türk yükseköğretiminin küreselleşen yükseköğretim sistemlerinin deneyimlerinden aynı ölçüde, hatta bazı durumlarda daha fazla etkilendiğini göstermektedir. Ayrıca, bu çalışmanın bulguları ışığında, dünyada önem kazanan ve dikkatle takip edilen bir alan olan kalite güvencesinin eleştirildiği noktaları ortaya koymak mümkün olmuştur. Çalışmanın bulguları, kalite güvence sürecinde yaşanan zorlukların önemli bir bölümünün, konuyla ilgili yaygın önyargılardan ve eksik bilgiden kaynaklandığını göstermektedir. Ayrıca kavram yükseköğretim kurumları tarafından olumlu karşılansa bile kurumların birçok yönden (yönetimsel yaklaşım, bölgesel beklentiler, finansal kaygılar vb.) yaşadığı sorunlar kalite güvencesinin uygulanmasında zorluklara neden olabilmektedir. Ek olarak, bu çalışmanın bulguları, yükseköğretim sistemlerinin etkin bir şekilde çalışabilmesi için kalite güvence uygulamalarının düzenli olarak uygulanması gerektiğini göstermektedir. Bu uygulamaların hayata geçirilmesi, en üst düzey yöneticiden alt birimlerde çalışan personele kadar kalite kültürünün içselleştirilmesinden de geçmektedir. Bu çalışmanın sınırlı sayıda katılımcı ile gerçekleştirildiğini belirtmekte fayda var. Araştırmanın bulguları tüm yükseköğretim camiasına genellenemez. Ayrıca, önemli olmakla birlikte, yükseköğretim sistemlerinde kalite güvencesi uygulamalarının artan karmaşıklığını yansıtmak için tek bir çalışma yeterli görülmemektedir.