Quinpirol ile oluşturulan fare obsesif kompulsif bozukluk modelinde valproik asidin terapotik etkinliğinin nörotransmitter ağ ve TRPC3/6 sinyalizasyonu üzerinden araştırılması

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişiyi yaşam boyu etkileyen, sıklıkla günlük yaşamda engelleyici semptomları olan, kronik nöropsikiyatrik bir hastalıktır. Çalışmamızda farelerde D2 dopamin (DP) reseptör agonisti olan quinpirole ile (QNP) indüklenerek oluşturulan OKB modelinde farklı beyin dokularında valproik asidin terapötik etkilerinin TRPC 3/6 üzerinden araştırılması amaçlanmıştır. Her grupta 6 hayvan olacak şekilde toplam 24 adet Balb/c cinsi erkek fare kontrol (K), VPA, QNP ve QNP+VPA olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Modelin oluşumu için 19 gün boyunca hergün QNP (0,2 mg/kg) subkutan olarak uygulandı. 12 günün sonunda VPA kaynaklı tedaviye oral gavaj yoluyla başlanıldı. 19 gün boyunca "Kompulsif Sükroz İçme ve Ana Üs Tercih Testi" uygulandı. Ardından OKB ve anksiyete ile ilişkili; açık alan, yükseltilmiş artı labirent, bilye gömme, yeni nesne tanıma ve sükroz içme testlere tabi tutuldu. Ardından hayvanlar dekapite edilip beyin korteks, striatum ve hipokampus dokularında TRPC 3/6 ile ilişkili genlerin mRNA düzeyleri kantitatif gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonuyla (qRT-PCR), hipokampus ve striatum dokularında TRPC 3/6'nın immünohistokimyasal açıdan reaktivitesine ve total beyinde DP, serotonin (ST), BDNF ve GDNF düzeyleri ELİSA yöntemi ile değerlendirildi. VPA; TRPC kanal ekspresyonunu etkileyerek, sinaptik plastisite ve nöronal uyarılabilirlik için çok önemli olan hücre içi kalsiyum sinyal yollarının modülasyonunu sağlar. VPA'nın nöroplastisite üzerindeki bu etkisiyle özellikle TRPC 3 ve TRPC 6 kanallarının fonkiyonel etkileşimi üzerinden potansiyel olarak OKB'de yer alan düzensiz nöronal devreleri normalleştirir. Uygun nöronal sinyalin geri yüklenerek kaygı ve kompulsif benzeri davranışları azalttığını davranış, biyokimya, immünohistokimya ve moleküler yöntemlerle senkronize olarak açıkladık. Literatür verilerine göre mevcut çalışma Balb/c cinsi farede QNP OKB modelinde valproik asidin TRPC 3/6 sinyalizasyonu üzerinden terapötik etkilerinin değerlendirildiği ilk çalışmadır. Tedavi etkinliği gözlemlenen valproik asidin kortiko-striato-talamo-kortikal devrede TRPC 3/6 üzerinden terapötik etki gerçekleştirebileceği muhtemeldir.