Quizalofop-p-etil herbisitinin allium cepa L. kök meristem hücreleri üzerine sitogenetik etkileri

Bu araştırmada, Allium cepa L.'nın kök uçları üzerine quizalofop-P-etil (QPE)herbisitinin toksik ve sitotoksik etkileri incelenmiştir. QPE herbisitinin farklıkonsantrasyonları ve maruz kalma sürelerinin kök büyümesi, mitotik indeks,anafaz-telofaz kromozom aberasyonları ve interfazda mikronükleus oluşumuüzerine etkileri belirlenmiştir. Kontrol uygulamaları distile sudagerçekleştirilmiştir. Tüm denemelerde, 24 saat için distile suda homojenköklenmiş soğanlar kullanılmıştır. Allium kök büyümesi inhibisyonu testinde,QPE herbisitinin etkili konsantrasyon (EC50) değeri yaklaşık 1.5 ppm olarakbulunmuştur. Sitotoksisite testinde, soğanlar distile su (kontrol) ve QPEherbisitinin EC50 değeri (1.5 ppm), EC50 değerinin yarısı (EC50/2=0.75 ppm) veEC50 değerinin iki katı (2×EC50=3 ppm) konsantrasyonlarında 24, 48, 72 ve 96saat süreyle büyütülmüştür. Bu uygulamaları takiben, mikroskobik incelemeleriçin kök ucu örneklerinden preparatlar hazırlanmıştır. QPE herbisitkonsantrasyonunun artmasıyla mitotik indeks önemli düzeyde azalmıştır (P<0.05).QPE herbisiti anafaz-telofaz kromozom aberasyonlarını farklı oranlarda teşviketmiştir. Bu aberasyonlar yapışıklık (%38.57), köprüler (%28.42), vagrantkromozomlar (%16.67), c-anafazlar (%14.10), multipolarlık (%1.60) vefragmentler (%0.64) olarak belirlenmiştir. Yapışıklık kontrol uygulamalarındagözlenmezken, diğer konsantrasyonlara göre 3 ppm'de önemli düzeyde artmıştır.Köprüler, vagrant kromozomlar ve c-anafazlar kontrole göre 0.75 ve 1.5 ppm'deönemli düzeyde artmıştır. Toplam kromozom aberasyonlarındaki artma kontrolegöre tüm konsantrasyonlarda önemli düzeyde bulunmuştur. nterfazdamikronükleus oluşumu bakımından her konsantrasyonda süreler arasındaki farklarönemsiz bulunmuştur. Her konsantrasyonda tüm sürelerin ortalamasına göremikronükleus oluşumu yalnızca 3 ppm'de önemli düzeyde artmıştır.2006, 67Anahtar Kelimeler: Allium cepa, quizalofop-P-etil herbisiti, kök büyümesi, etkilikonsantrasyon, mitotik indeks, kromozom aberasyonları, mikronükleus