R600a soğutkanlı soğutma devrelerinde kılcal boru akış karakteristiklerinin deneysel incelenmesi

Soğutma sistemlerinde kullanılan soğutkanların ozon tabakasına verdikleri zararların veyarattıkları küresel ısınma etkisinin büyüklüğü, özellikle son yıllarda yapılan bilimselaraştırmalarda ortaya konmaktadır. İnsanlığın geleceği için, uluslararası çapta çözümplatformları toplanmakta, dünya genelinde çevreci soğutkanlara geçilmesi doğrultusundaaraştırma çalışmaları yapılmaktadır. Yapılan çalışmalarda, klor içeren halojenleştirilmişhidrokarbonlar (CFC) ve Montreal Protokolü sonrasında kullanımı yaygınlaştırılan klorsuztam halojenleştirilmemiş hidrokarbon soğutkanların (HFC) terk edilerek hidrokarbon esaslısoğutkanlara (HC) geçilmesi eğilimi önem kazanmaktadır. Çevreci hassasiyetin yanındatermodinamik verim ve uygulanabilirlik konularında değerlendirmeler yapılmakta, alternatifsoğutkanlar bu kriterlerde mukayese edilmektedirler. Mukayeseler sonucunda hidrokarbonesaslı R600a (izobütan) soğutkanı tüm açılardan kaliteli bir alternatif olarak görülmektedir.Alternatif soğutkanlara geçiş sürecinde, sistem bileşenlerinin yeniden boyutlandırılması vearzulanan mekanik, ısıl özelliklerin elde edilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma,soğutma sistemlerinde basınç düşürücü eleman olarak görev yapan kılcal borunun R600asoğutkanlı sistemlerdeki akış karakteristiklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Fizikselyapısındaki basitliğe karşın akış ve faz değişimi süreçleri oldukça karmaşık gerçekleşen kılcalborunun, soğutma sistemi çevrim şartları olan yoğuşturucu basıncı ve aşırı soğuma miktarı ileboyutsal özellikleri olan iç çap ve boya bağlı kütlesel debi değişimi, deneysel olarakbelirlenmiştir.Kılcal borudan geçen kütlesel debiyi etkileyen değişkenler, Buckingham π teoremikullanılarak boyutsuzlaştırılmıştır. Elde edilen boyutsuz değişkenler arasında, kütlesel debi ilearalarındaki deneysel bağımlılığın genelleştirilmesi amacıyla, doğrusal en küçük karelerregresyon algoritması kullanılarak bir ampirik korelasyon modeli üretilmiştir.Anahtar kelimeler: Kılcal boru, soğutma sistemi, yoğuşma, buharlaşma, aşırı soğuma,deneysel çalışma, regresyon analizi, korelasyonix