Radyofrekans elektromanyetik radyasona maruz bırakılmış sıçanlarda inflamatuvar ve anti-inflamatuvar sitokin düzeylerinin araştırılması

Günümüzde cep telefonları modern iletişimin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Halen dünya çapında 2,71 milyar akıllı telefon kullanıcısı ve 5,13 milyar mobil cihaz kullanıcısı olduğu bilinmektedir. 2G ve 3G gibi cep telefonları 869-900 MHz, mobil iletişim için 935–960 MHz (GSM-900), GSM-1800'ler 1805-1880 MHz ve 3G ve Wi-Fi'lar 2110–2450 MHz iyonlaştırıcı olmayan RF-EMR yaydığı bildirilmiştir. Bu çalışmamızda 1800 MHz (SAR 0,15 W/kg, 1,74 W/m2 ) RF-EMR'un immün sistem üzerindeki olası zararlı etkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamızda 32 adet sağlıklı Wistor albino erkek sıçan kullanılmıştır. Sıçanlar 6 hafta, haftada 5gün, günde 4saat olmak üzere elektromanyetik radyasyona maruz bırakıldı. Uygulama yapılmadan önce, uygulamanın 3. haftası ve uygulama sonrası kan örnekleri toplandı. ELISA tayin yöntemi ile inflamatuvar (IL-1, IL-12, IFN-γ,TNF-α) ve anti-inflamatuvar (IL-10, IL-4) sitokin düzeylerine bakıldı. Flow Sitometri yöntemi ile de Anneksin-V pozitif hücrelerin % oranları belirlendi. Sonuçlarımızda, RF-EMR'un uygulamasından sonra inflamatuvar sitokinlerden IL-1 ve IFN-γ'nın plazma düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış, TNF-α'nın plazma düzeyinin ise anlamlı bir şekilde azalma olduğu tespit edildi. IL-12'nin düzeyinde ise herhangi bir değişiklik saptanamadı. Anti-inflamatuvar sitokinler'in (IL-10 ve IL-4) plazma düzeylerinde ise herhangi bir değişiklik tespit edilmedi. Lenfosit hücrelerin Anneksin-V pozitiflik değerlerinde ise sadece canlı hücrelerin % oranlarında azalma saptandı. Sonuç olarak, her ne kadar bu çalışmada bazı sitokinlerin plazma düzeylerinde anlamlı değişikler saptanmış olsa da bu sonuçların kendi içlerinde tutarlı olmaması nedeniyle RF-EMR uygulamalarının immün sistem üzerindeki etkilerinin olduğunu söylemek için henüz çok erken. Bu konu ile ilgili daha çok sayıda çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.