Rat modelinde sevofluran ve izofluran'ın akciğer dokusu üzerine etkilerinin biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelenmesi

Amaç: Son yıllarda inhalasyon anesteziklerinin genel anestezi sırasında yaşanan pulmoner komplikasyonlardan sorumlu olabileceği savı gündeme gelmiştir. Bu ajanlara bağlı akciğer hasarının mekanizmasında aktive nötrofillerin yol açtığı endoteliyal hücre zedelenmesinin, üretilen serbest oksijen radikallerinin ve/veya proteazların rol aldığı düşünülmektedir. Bu deneysel çalışmada, sevofluran ve izofluranın akciğer dokusu üzerine etkilerinin rat modelinde incelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Deney Hayvanları Etik Kurulu onamı alındıktan sonra 21 adet erişkin erkek Wistar Albino rat rastgele üç gruba ayrıldı, Kontrol Grubu (n=6); %50 oksijen + %50 hava; İzofluran Grubu (n=7) % 1.2 İzofluran (1 MAK) + %50 oksijen + %50 hava, Sevofluran Grubu (n=6) % 2.4 Sevofluran (1 MAK) + %50 oksijen + %50 hava ile 2 saat boyunca mekanik ventilatör ile solutuldu. Çalışma bitiminde ratlar mediyan sternotomi sonrası akciğerleri çıkartılarak sakrifiye edildi. Sol akciğer miyeloperoksidaz (MPO) aktivitesi ve thiobarbituric acid reactive substance (TBARS) düzeyinin incelenmesi ve sağ akciğer histopatolojik incelemeler için kullanıldı. Histopatolojik değerlendirmede hematoksilen-eosin ile ışık mikroskobu istatistiksel analizinde, alveoler makrofaj sayısı ve M-30 immun histokimya ile apoptozis değerlendirildi. Veriler Kruskal Wallis ve Mann ? Whitney U testleri kullanıldı. p < 0.05 anlamlı olarak kabul edildi.Bulgular: Gruplar arasında hemodinamik veriler ve kan gazları parametreleri açısından fark saptanmadı. Sevofluran Grubu'nda, Kontrol ve İzofluran Grubu'na göre MPO aktivitesi (sırasıyla; p:0.041, p:0.001) ve TBARS düzeyi (sırasıyla; p:0.041, p:0.035) anlamlı derecede düşük saptandı.İzofluran Grubu'nda, Kontrol ve Sevofluran Grubu'na göre alveoler makrofaj sayısı (sırasıyla; p:0.001, p:0.001) ve M-30 pozitif hücre sayısı (sırasıyla; p:0.001, p:0.001) anlamlı yüksek, Sevofluran Grubu'nda ise Kontrol Grubu'na göre anlamlı yüksek olarak saptandı (sırasıyla; p:0.002, p:0.002). Işık mikroskobik incelemede Sevofluran grubu ve daha fazla olmak üzere İzofluran Grubu'nda yaygın mononükleer hücre infiltrasyonu, diffüz alveoler hasar, alveoler ödem, alveoler septumlarda kalınlaşma, alveol lümeninde yoğun alveoler makrofaj ve daha az miktarda nötrofil ve tip II pnömositler gözlendi. Parankimde ise yaygın hemoraji, mononükleer hücre infiltrasyonu, ödem ve vasküler konjesyon saptandı.Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre sevofluranın, izoflurana göre daha az pulmoner makrofaj aktivasyonu ve apoptozise neden olduğu saptanmıştır. Sevofluran Grubu'nda Kontrol Grubu'na göre daha düşük pulmoner MPO aktivitesi ve TBARS düzeyinin bulunması, sevofluranın antiinflamatuvar etkinlik gösterdiği şeklinde yorumlanabilir. Bununla birlikte hasarlı akciğer dokusu ile gerçekleştirilecek çalışmalara gereksinim vardır.Anahtar Kelimeler: izofluran, sevofluran, akciğer hasarı, apoptozis, inhalasyon ajanı, genel anestezi