Rat siyatik sinirine uygulanan arı zehri ile birlikte bupivakainin veya deksmedetomidin kullanımının aksiyon potansiyeli, blok kalitesi ve nörotoksisite açısından karşılaştırılması

Amaç: Periferik sinir bloklarında lokal anesteziklerin doz bağımlı toksik etkilerinden kaçabilmek için bloğun etkinliğinin artıran adjuvan ilaçların kullanımı blok sürelerine etkilerinin karşılaştırılması sadece klinik çalışmalarda bulunmaktadır. Çalışmamızın amacı bupivakain ve deksmedetomidine eklenen arı zehrinin bileşik aksiyon potansiyeli ve sinir iletim hızına etkilerini karşılaştırmak, duyu ve motor testler ile rat siyatik sinirlerine infiltre edilen ilaçların etkilerini klinik olarak gözlemlemek ve alınan siyatik sinir kesitlerinde histolojik olarak dejenerasyon ve inflamasyon varlığını incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda 35 adet rat kullanılmıştır. Çalışma grupları; grup S (% 0,9 NaCl, n=7), grup A: Arı zehri (arı zehri 0.075 mg/ ml, n=7), grup B: Bupivakain (bupivakain % 0.5, n=7), grup BA: Bupivakin + arı zehri ( bupivakain % 0.5 + arı zehri 0.075 mg/ml, n=7), grup DA: Deksmedetomidin + arı zehri (deksmedetomidin % 0.005 + arı zehri 0.075 mg/ml, n=7) olmak üzere toplam 5 grup oluşturulmuştur. Ratlara ketamin hydrokloride 90 mg/kg ve ksilazin 3 mg/kg intraperitoneal verilerek anestezileri sağlandıktan sonra sol siyatik sinirleri longitudinal kesi yapılarak açılmıştır. Eksplore edilen kısmın distaline ve proksimaline olmak üzere iki kayıt elektrodu yerleştirilerek kontrol kaydı alınmıştır, çalışma ilaçları 0,2 ml olarak hazırlanarak rat siyatik siniri üzerine damlatılmıştır. Bioamplifikatör cihazıyla 5 dakika aralıklarla 10 mA şiddetinde 10 adet akım verilerek, bileşik aksiyon potansiyelleri ve sinir ileti hızları elektronik ortamda kaydedilmiştir (0.dk, 5.dk, 10.dk, 15.dk, 20.dk, 25.dk, 30.dk, 35.dk, 40.dk, 45.dk). İlaçların yol açtığı motor ve duyu bloğunu cerrahiye bağlı ağrıdan bağımsız olarak değerlendirebilmek için işlemden 18 saat sonra sağlam taraf olan sağ siyatik sinir bölgesine de aynı ilaç infiltre edildikten sonra her iki ekstremitede 0.dk, 30dk., 1, 2, 6, 12 ve 24. saat Hot-plate (Sıcak Plaka) ve Pençe Çekme testleriyle ratların motor ve duyu testleri yapılmıştır. Sonrasında sakrifiye edilen deneklerden alınan siyatik sinir örnekleri histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Sinir iletim hızı bakımından zaman - grup etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca zaman ana etkisi ve grup ana etkisinin de istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Grup içi karşılaştırma yapıldığında S, DA ve BA gruplarının kendi içinde 0. dakikadan 45. dakikaya kadar sinir iletim hızı açısından anlamlı olarak bir ilişki bulunmuştur. Çalışmamızda arı zehrinin tek başına uygulandığı ratlarda, hem sağ hem sol siyatik sinirde salin grubuna benzer sonuçlara sahipken bupivakainin tek başına uygulanmasında anlamlı mast hücre sayısı artışına neden olmuştur. Bupivakain arı zehri ile birlikte uygulandığında ise mast hücre sayısında anlamlı azalmanın oluştuğunu tespit edilmiştir. Arı zehrinin deksmedetomidin ile birlikte uygulandığında ise cerrahi insizyon yapılan sol siyatik sinirde anlamlı mast hücre sayısında artışa neden olduğu görülmüştür sağ siyatik sinir infiltrasyonunun ise anlamlı bir değişikliğe neden olmadığı saptanmıştır. Sonuç: Özellikle 10 mcg deksmedetomidin ile 0,015 mg arı zehrinin birlikte uygulanması, bupivakainin tek başına veya arı zehri ile birlikte uygulanmasına göre sinir ileti hızında daha fazla hızlanmaya neden olabilmektedir. Arı zehri hem tek başına hem de bupivakain ve deksmedetomidin ile birlikte periferik sinire uygulandığında nörodejenerasyona neden olmamaktadır. Bupivakainin tek başına uygulanması nöroinflamatuar yanıta neden olurken arı zehri, bupivakain ile birlikte uygulandığında nöroinflamatuar yanıt gözlemlenmemiştir.