Ratlarda akut spinal kord yaralanmasında nöroprotektif eritropoetinin hem oksijenaz-1 (HO-1) ve nitrik oksit sentaz (NOS) enzimleri üzerine olan etkilerinin araştırılması

SKH?ında birincil yaralanma, travma anında gerçekleşmekte olup, doku hasarı ve hücre ölümü sonucu meydana gelir. İkincil yaralanma ise endojen hücre ölümü yollarının aktivasyonu ile sonuçlanan ölüm kaskatının bir sonucudur. Deneysel çalışmalar ve klinik gözlemler spinal kord lezyonlarının daha çok ikincil hasar mekanizmasıyla genişlediğini göstermektedir. Günümüze kadar elde edilen bilgiler ışığında çalışmamızda sıçanlarda klip kompresyon metoduyla gerçekleştirilen deneysel SKH modelinde intraperitoneal (İP) uygulanan EPOnin, HO-1 ve NOS enzimlerine olan etkinliği ile nöronal koruma sağladığını göstermeyi amaçladık. Çalışmada 33 adet erişkin dişi Wistar albino cinsi ratlar dört gruba ayrıldı. Etil karbamate 1.2-1.4 gr/kg ile anestetize edildi. Torakal 6-10 seviyesinden laminektomi uygulandıktan sonra spinal kord iskemisi oluşturulan gruplarda 11 mm. ve 70 gr. kapanma basınçlı klip ile 3 dakika kompresyon uygulandı. Sham grubuna sadece laminektomi uygulandı, iskemi grubuna ise laminektomi sonrası farmakolojik ajan verilmedi. Reperfüzyon başlangıcında Eritropoetin grubuna 5000 Ü/kg İP EPO, Metilprednizolon grubuna ise 30 mg/kg İP MP verildi ve 2 saat sonra spinal kord örneklemesi yapıldı. Patolojik olarak ışık mikroskobisi ile değerlendirildi, biyokimyasal olarak ise Hem Oksijenaz 1 ve Nitrit/Nitrat düzeyi incelendi. Grup Ide Hem Oksijenaz-1 aktivitesi Grup Se göre anlamlı olarak artış gösterirken, Grup M ve Grup Ede Hem Oksijenaz-1 aktivitesi Grup S?e göre anlamlı farklılık göstermedi. Nitrit/Nitrat düzeyinde ise gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç olarak; EPOnin nöroprotektif etkinliğinin Nitrik Oksit Sentaz ve Hem Oksijenaz 1 yolakları üzerinden olmadığı sonucuna vardık. Ancak ileri çalısmalarla desteklenmesinin gerektiği, nöronal hücre düzeyinde oluşacak etkilerin moleküler düzeyde çalışmalarla aydınlatılmasının uygun olacağı kanaatindeyiz.