Ratlarda deneysel olarak oluşturulan Amfoterisin-B kaynaklı nefrotoksisiteyi önlemede dapagliflozinin koruyucu etkisinin değerlendirilmesi

Amaç: Amfoterisin B deoksikolat (AmBD) geniş spektrumlu bir antifungal ajandır. Çeşitli sistemik mantar enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan temel ajanlardan birisidir. İlacın kullanımını sınırlayan en önemli yan etkilerden birisi de nefrotoksisitedir. SGLT-2 inhibitörleri, kan şekeri regülasyonunun dışında, renal koruyucu potansiyelleri olan antidiyabetik ilaçlardır. Bu çalışmada, ratlarda AmBD ile oluşturulan nefrotoksisite modelinde, bir SGLT-2 inhibitörü dapagliflozinin olası renal koruyucu etkisini histopatolojik ve biyokimyasal düzeyde araştırdık. Materyal-Metod: Çalışmamızda her grupta 8 adet wistar albino suşu rat içeren toplam 4 grup (n=32) oluşturuldu. Gruplar: 1. Kontrol grubu (izotonik 15 mg/kg/gün), 2. AmBD grubu (50 mg/kg, ip tek gün), 3. Dapagliflozin grubu (10 mg/kg/gün gavaj, 7 gün boyunca günlük) ve 4. AmBD + Dapagliflozin grubu (Dapagliflozin 10 mg/kg gavaj, 7 gün boyunca günlük ve AmBD 50 mg/kg ip tek gün). Çalışma süresi tamamlandıktan sonra 8. gün ratlara sol ve sağ nefrektomi yapıldı. Gruplar arasında serum örneklerinden elde edilen serbest oksijen radikalleri (MDA, MPO, NO ve TOS), apoptotik mediatörler (BAX, BCL-2 ve Kaspaz-3), anti-oksidan sistem (TAS, GPx, CAT ve SOD) ve böbrek fonksiyon testi (BUN ve kreatinin) gibi parametreler değerlendirildi. İstatistik analizleri SPSS 27.0 paket programında gerçekleştirildi ve p<0.05 önemli kabul edildi. Bulgular: Çalışmamızda AmBD grubunda hem histopatolojik olarak hemde serum kreatinin ve BUN düzeylerinde anlamlı bir artışa neden olan ve dapagliflozin verilmesiyle bu hasarlanma bulgularında azalma saptanan ABH saptadık. Diğer biyokimyasal belirteçleri değerlendirdiğimizde; AmBD ile birlikte dapagliflozin verilmesiyle oksidatif stres parametreleri üzerinde (TOS, MDA, MPO ve NO) ve apoptotik parametreler üzerinde (BAX, BCL-2 ve Kaspaz-3) anlamlı bir etki göremedik ancak anti-oksidan sistem parametrelerinden bazılarında (CAT ve SOD) olumlu artışlar saptadık. Sonuç: Dapagliflozin, Amfoterisin B'nin yol açtığı böbrek hasarını hafiflettiğini, koruyucu bir etki yarattığını tespit ettik. Dapagliflozinin bu etkisini oksidatif stres ve apopitozisi azaltarak yapmadığını söyleyebiliriz. Dapagliflozinin renoprotektif etkilerinin net ortaya konması için daha geniş örneklem büyüklükleriyle, farklı zaman dilimlerindeki ilaç etkilerinin ortaya konduğu, daha farklı sistemleri ve spesifik molekülleri hedefleyen çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.