Ratlarda deneysel oluşturulmuş kronik stres üzerine carvacrol'un etkisi

Kronik Öngörülemeyen Hafif Stres (CUMS), insanlardaki depresyon etiyolojisine en yakın stres modelidir. Karvakrol (CAR), kekik bitkisinden elde edilen uçucu yağda bulunan bir etken maddedir. Nöroprotektif ve daha birçok faydalı özelliği ile insan ve hayvanlarda sıklıkla araştırılmaktadır. Bu çalışmada, Karvakrol'un CUMS modeli oluşturulmuş sıçanlarda davranışsal, anti-oksidan ve anti-inflamatuar etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Toplam 49 adet Wistar Albino erkek sıçan (250-350 gr) rastgele 7 gruba ayrıldı. Gruplar şu şekildeydi: Stres+DMSO (SDMSO); Stres+Karvakrol (40 mg/kg, SCAR); Stres+Fluoksetin (10 mg/kg, SFLU); Stres+Karvakrol+Fluoksetin (SCARFLU); Kontrol+Karvakrol (CCAR), Kontrol+DMSO (CDMSO); Kontrol+Salin (CSALIN). Stres modeli, orta şiddette ve öngörülemeyen zamanlarda belirli bir takvime göre altı hafta (42 gün) süresince uygulanmıştır. Tedaviler 20. günden itibaren günde bir defa uygulanmıştır. Anksiyete benzeri davranış için açık alan testi (OFT) ve yükseltilmiş artı labirent (EPM), depresyon benzeri davranış için zorunlu yüzme testi (FST), öğrenme ve hafıza için Barnes Maze testi (BMT) kullanıldı. Ayrıca serum kortizol, tiyol-disülfid homeostazı, total antioksidan seviyesi (TAS), total oksidan seviyesi (TOS), oksidatif stres indeksi (OSI) ve IL1-beta seviyeleri de değerlendirildi. CUMS ile indüklenen sıçanlarda serum kortizol, TOS, OSI seviyeleri arttı ve öğrenme hafıza bozuklukları tetiklendi. Tersine, CAR ve FLU verilmesi, anormal davranış değişikliklerini ve serum değerlerindeki değişiklikleri engelledi. CAR uygulanan sıçan grupları ile fluoksetin uygulanan sıçan grupları arasında anlamlı bir fark gözlenmedi. CAR ve FLU birlikte uygulanmaları, ayrı ayrı uygulanmalarına göre daha az etkiliydi. Elde edilen veriler, CAR'ın kronik stres üzerine terapötik potansiyelinin fluoksetininkiyle karşılaştırılabilir olduğu ve gelecekte yapılacak ilaç çalışmaları için CAR'ın potansiyel bir aday olduğunu düşündürmektedir.