Ratlarda oluşturulan 2. derece yanık modelinde gül yağının yanık iyileşmesine olan etkisinin araştırılması

Giriş: Yanık yaralanmaları, tüm dünyada önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. İkinci derece yanıklar, ağrılı seyretmeleri ve uygun tedavi edilmediklerinde ciddi komplikasyonlara yol açmaları nedeniyle klinik açıdan önem taşır. Günümüzde topikal ajanlar arasında silverdin ve furacin sıklıkla kullanılmaktadır; ancak bu ajanların hücresel toksisite ve iyileşmeyi sınırlayıcı etkileri de bilinmektedir. Daha az yan etkiye sahip doğal ürünlere yönelik ilgi artmıştır. Rosa damascena'dan elde edilen gül yağı, anti-inflamatuvar, antioksidan ve yara iyileştirici özellikleriyle dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, deneysel ikinci derece yanık modelinde gül yağının iyileşme sürecine etkisi araştırılmıştır. Yöntem: Çalışmada 40 adet rat kullanılmıştır. Ratların sırt bölgesinde standart comb tekniği ile ikinci derece yanık oluşturulmuştur. Belirlenen ajanlarla günlük topikal tedavi uygulanmıştır. Yara iyileşmesi süreci makroskopik ve histopatolojik parametrelerle 3., 7. ve 14. günlerde incelenmiştir. İstatistiksel analizde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Gül yağı grubunda özellikle inflamasyonun erken dönemde daha hafif seyrettiği, 7. günden itibaren fibroblast aktivitesi, kollajen organizasyonu, granülasyon dokusu ve anjiyogenezin kontrol grubuna göre daha belirgin olduğu saptanmıştır. Silverdin–furacin grubu erken dönemde epitelizasyon ve kollajen birikiminde hızlı etki gösterse de geç dönemde fibroblast aktivitesi, anjiyogenez ve granülasyon dokusu açısından sınırlı kalmıştır. Kontrol grubunda inflamasyon ve nekroz daha yoğun izlenmiştir. Yanık alanı ölçümlerinde tüm gruplarda zamanla anlamlı küçülme görülmüş ancak gruplar arası fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Sonuç: Gül yağının ikinci derece yanıkların iyileşme sürecinde özellikle geç dönemde olumlu katkılar sağladığını göstermiştir. Silverdin–furacin erken dönemde hızlı yanıt verse de geç dönemde sınırlayıcı etkiler ortaya koymuştur. Bulgular, gül yağının standart tedavilerin yerine geçebilecek tek başına bir ajan olmadığını, ancak tamamlayıcı bir tedavi seçeneği olarak potansiyel taşıdığını düşündürmektedir.