Raylı ulaşım sistemlerinde frenleme enerjisinin geri kazanım yöntemleri ve Ankaray hafif metro üzerinde incelenmesi

Ulaşım, ülkemizde hızla büyüyen şehir nüfusun yaşamını devam ettirmek için gerçekleştirdiği yolcu ve mal hareketleridir. Şehirlerimizde bir günde elli milyon düzeyindeki yolculuk gerçekleştirilmektedir, şehirler arasında kara, demir, deniz ve hava yollarıyla bir günde gerçekleştirilen yolculuk sayısının yaklaşık on beş katıdır. Ülke nüfusunun hızla artmasıyla kent içi ulaşım her geçen gün artmaktadır bu da motorlu taşıtlara olan talebi artırıyor. Gelişen teknoloji ve yükselen refah düzeyi sayesinde dünyamızda elektrik enerjisi tüketimi gün geçtikçe artmakta, bunun yanında dünyamızın enerji kaynakları hızlıca tükenmeye başlamıştır. Bu sebeple, enerji kaynaklarının daha verimli ve tasarruflu kullanım yolları aranmaya başlanmıştır. Raylı ulaşım sistemlerindeki gelişmeler günümüzde toplu ulaşım sistemlerinin gelişiminde en büyük role sahiptir. Ulaşım hattı uzun olan elektrikli raylı sistem işletmeleri, tükettikleri yüksek güçlerden dolayı elektrik dağıtım şebekesinin en büyük tüketicisi konumundadır. Raylı sistemlerde yapılan enerji en uygun şekle sokma çalışmaları, genel elektrik şebekesinde verimli enerjinin kullanımında büyük rol oynamakta, hem daha az maliyetli çalışma sağlanacak hem de çevreye faydalı bir etki sunmaktadır. Elektrikli raylı ulaşım sistemlerinde enerji verimliliği üzerine yapılan optimizasyon çalışmalarının başlıca parametrelerinden birisi de rejeneratif frenleme enerjisi ve bu enerjinin geri kazanımıdır. Raylı sistem araçlarının hareketinde kullanılan motorların yapısı gereği, frenleme esnasında ortaya çıkan rejeneratif enerjinin geri kazanımı ile gerek araç içi elektrik ihtiyacı gerek istasyonlardaki enerji ihtiyacında azalmalar meydana gelmiştir. Şehir içi raylı sistem işletmeciliğinde enerji tasarrufuna etki eden bazı yöntemler incelenmiş olup, sistemdeki hangi parametrelerin enerji tasarrufunu ne şekilde etkilediği savunulmuştur. Son olarak, Ankaray Hafif Metrosunda enerji tasarrufu için etkili parametrelerin raylı sistem simülasyon yazılımı ile analiz edilip sonuçları değerlendirilmiştir.