Refik Halid Karay romanlarında kadın ve ataerkil söylem

Refik Halid Karay Romanlarında Kadın ve Ataerkil Söylem adlı bu çalışma feminizm ve ataerkillik kavramlarının Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Refik Halid Karay’ın romanlarında kadın ve erkek bireyler üzerinde nasıl ele alındığını, hangi davranışlar eşliğinde görünürlük kazandığı incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına şahitlik eden Karay’ın söz konusu dönemlerdeki romanlarında toplumun sosyal yapısını, kadının toplumsal statüsünü ve ataerkil değerlerin bireyler üzerindeki yansımasını incelemektir. İncelenen metinlerde yer alan ataerkil söylem unsurları feminist teori aracılığıyla ele alınmıştır. Refik Halid Karay’ın incelenen romanlarında kadın bireylerin davranışlarının ahlaki çerçeve ekseninde değerlendirildiği görülmektedir. Karay romanlarında kadını toplumun modernleşme sürecini yansıtan bir ayna olarak konumlandırır. İncelenen romanlarda yer alan kadınlar toplumsal kadınlık rolüne uygun olarak davranır. Ekonomik anlamda bağımlı konumda yer alan kadınlar evliliği maddi bir güvence olarak görür. Kültürel unsurlarla harmanlanan cinsiyet rolleri dışına çıkan kadınlar da toplum tarafından eleştirilir. Refik Halid Karay’ın eserlerinde yer alan erkekler, toplumsal cinsiyet rolleri kapsamında birincil konumuna uygun olarak hareket etmektedir. Birincil konumu nedeniyle erkekler, kadınlar gibi ahlaki bir sorumluluk üstlenmez. İncelenen romanlarda erkek bireyler gelenek adı altında süregelen erkeklik davranışları doğrultusunda hareket eder. Romanlarda yer alan erkekler otoriter, aile reisi ve kadını himaye eden gibi erkeklik rollerini benimser. Romanlarda bazı erkekler kadını güvenilmez olarak görür ve bu nedenle evlilik müessesesine önyargılı yaklaşır.