The role of the European Union accession process for the right to health in Turkey in the post-reform period

2003'ten bu yana devam etmekte olan Sağlıkta Dönüşüm Programı'na, ve bu kapsamda gerçekleştirilen reformlara dair resmi metinler ile devlet yayınları, uluslararası sağlık hakkı belgelerinde geçen temel kavram ve ilkeler ile dikkat çeken bir paralellik göstermektedir. Adaylık statüsü gereği AB ile yakın ilişkiler içinde olan Türkiye'nin, özellikle insan hakları ile ilgili olarak kuvvetli AB baskısına maruz kaldığı göz önüne alındığında, sağlık hakkı prensiplerine kağıt üzerinde de olsa gösterilen özenin arkasında da AB aranabilir. Oysa, katılım süreci belgeleri incelendiğinde görülmektedir ki, özellikle 2003'ten önceki dönemde, sağlıkla ilgili alanlarda kuvvetli bir insan hakları vurgusu yoktur. Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın başladığı 2003 yılından itibaren ise, sözü edilen belgelerin sağlık ile ilgili alanlarında sağlığa bir hak olarak yaklaşım çok daha hissedilir hale gelmeye başlamaktadır. Bu durum AB'nin aslında sağlık hakkına karşı bir umursamazlık içinde olmadığını, sağlık hakkını somut talepler haline getirmekten kaçınıyor olmasının ardında yerindenlik ilkesi ya da sosyal ve ekonomik hakların diğer insan haklarından farklı görülüyor olması gibi sebepler olabileceğini düşündürmektedir. Sebep her ne olursa olsun, katılım süreci belgeleri göz önüne alındığında, Türkiye'de son dönemde gerçekleşen sağlık reformlarında görülen sağlık hakkı hassasiyetinin ardında AB katılım sürecinin rolü var mı, sorusunun yanıtı olumsuzdur.