Enflasyon ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği

Bu çalışmada enflasyon ile ekonomik büyüme ilişkisinin Türkiye örneğinde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Elektronik Veri Dağıtım Sistemi (EVDS)'nden alınan veriler kullanılmıştır (TCMB, 2023). Çalışmada 2003-2023 yılları arası çeyrek dönemlik enflasyon (TÜFE) ve ekonomik büyüme (GSYİH'nın değişimi) değişkenleri kullanılmıştır. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak zaman serisi teknikleri kullanılmıştır. Öncelikle değişkenler için durağanlık analizi yapılmıştır. Bu analiz için ise "Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF)" birim kök testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesinde "Granger Nedensellik Analizi" kullanılmıştır. Belirlenen nedensellik ilişkisinin gücünü incelemek üzere regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Yapılan ADF birim kök testi sonucu, ekonomik büyüme (GSYİH) serisi düzey değerlerinde % 5 anlamlılık düzeyinde durağan olup enflasyon (TÜFE) serisi düzey değerlerinde durağan olmadığından, TÜFE verisi birinci dereceden durağan hale getirilmiştir. Yapılan Granger nedensellik analizi sonucunda, enflasyondan büyümeye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlandığı görülmüştür. Yani Granger nedensellik analizine göre, Türkiye'de enflasyon büyümeyi etkilemektedir. Enflasyon verisinin ekonomik büyümeyi etkilediği yöndeki tek taraflı test sonucunda, oluşturulan regresyon denkleminde, enflasyon değeri -0,14 olduğundan büyüme ile enflasyon arasında negatif yönde bir ilişki bulunmaktadır. Yani % 1 birimlik enflasyon artışı büyümeyi % 0,14 oranında azaltmaktadır. Bu sonuç Türkiye için yapılan çalışmaların çoğundan elde edilen sonuçlara uygundur.