İkinci dilin gerçek zamanlı olarak işlemlenmesi sırasında yapısal belirsizliklerin çözümlenmesi: Çevrimiçi ve çevrimdışı yöntemlerden edinilen bulgular

İkinci dil öğrenenlerin ikinci dil girdisini işlemlemesinde kullandığı yöntemlerin araştırılması insan zihnini anlama ve daha iyi ikinci dil öğrenimine sebep olacak teknik yaklaşımlar geliştirilmesinde kıymetli bilgiler sağlamıştır. Bu bağlamda, ikinci dil öğrenenlerin dilsel veriyi işlemlemesinde kullandığı mekanizmaların incelenmesi ikinci dil ediniminin henüz çözüme kavuşturulmamış yönlerini araştırma imkanı vermektedir. Son yıllarda araştırmacılar ikinci dil öğrenenlerin gerçek zamanlı olarak yapısal belirsizlikleri çözümleme yöntemlerini ele alarak, ikinci dilde işlemleme mekanizmasının incelenmesine odaklanmışlardır. Bu tez, ana dili İngilizce olan katılımcılar ve İngilizce öğrenen ve farklı seviye gruplarında olan Türk katılımcıların, iki farklı yapısal belirsizliği işlemlemeleri sırasında kullandıkları farklı bilgi kaynaklarını kıyaslanarak ve ana dilden ikinci dile işlemleme eğilimi aktarımının etkilerini ele alarak ikinci dilde işlemleme mekanizmasının daha net bir resmini çizebilmeyi amaçlamaktadır. Sıfat cümleciği (SC) ve ilgeç öbeği (İÖ) yapılarının işlemlenmesi hem çevrimdışı hem de çevrimiçi testlerle incelenmiştir. Bu yapılardan kaynaklanan belirsizliklerin araştırılmasında çevrimdışı testler hem İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen hem de ana dili İngilizce olan katılımcıların işlemleme eğilimlerini basılı formatta okuduğunu anlama soru listesiyle incelemiştir. Çevrimiçi testler ise göz izleme tekniği kullanarak hedef sözdizimsel belirsizliklerin gerçek zamanlı olarak işlemlenmesini incelemeye imkan sağlamıştır. Çevrimdışı testlerin sonuçları göstermiştir ki, Türkçe ve İngilizcedeki SC yapılarını bağlama tercihleri farklılık göstermektedir. Ana dili İngilizce olan katılımcılar isim tamlamaları için SC yapılarını kendine yakın olan isme bağlamayı tercih ederken, İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen katılımcılar aynı yapıları daha uzak olan isme bağlamayı tercih etmiştir. Benzer bir çevrimdışı test, İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen katılımcıların hedef dil İngilizcede SC yapılarını bağlama tercihlerini teşhis etmede başarılı olamasa da, daha hassas ölçüm imkanı veren çevrimiçi göz izleme tekniğinden elde edilen bulgular göstermiştir ki, İngilizceyi ikinci dil olarak öğrenen katılımcılar İngilizce yapısal belirsizlikleri işlemleme yaparken Türkçede kullandıkları işlemleme eğilimini göstermektedirler. İÖ yapılarını incelemedeki amaç ise ikinci dil öğrenenlerin ana dillerinden işlemleme eğilimlerini aktarma yapamayacakları durumlarda nasıl işlemleme yapacaklarını görmek olmuştur. Araştırmada kullanılan İÖ yapılarının Türkçe karşılıklarında hedef dil İngilizcede olduğu gibi sözdizimsel belirsizlik bulunmaması bu amaca hizmet etmektedir. Bu şekilde işlememeyi direkt olarak etkilediği bulunan birinci dilden ikinci dile işlemleme eğiliminin aktarılması durumunun etkisi ortadan kaldırılıp araştırma gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda yapılan çevrimdışı ve çevrimiçi araştırma sonuçları göstermiştir ki, hem anadili İngilizce olan hem de İngilizceyi ikinci dili olarak öğrenen katılımcıların benzer şekilde İÖ yapılarını rast gele eşleştirme yapmak yerine, bu yapıları kendisine daha yakın olan eylem öbeğiyle eşleştirme eğiliminde olmuşlardır. Bu sonuç, hem birinci dilde hem de ikinci dilde işlemleme süreçlerinin yapı odaklı işlemleme stratejileri tarafından yönlendirildiğini ve işlemleme kararlarının hiyerarşik olarak derinliğe sahip yapısal bilgiye dayanarak gerçekleştiğini ortaya çıkarmıştır. Bütün bu bulgular, ikinci dilde yapısal işlemlemenin nasıl gerçekleştiği, birinci dildeki işlemleme süreçlerinin ikinci dilde gerçek zamanlı olarak cümlelerin işlemlenmesini etkileyip etkilemediğini, ana dili konuşanlar gibi yetkin işlemleme becerilerine ikinci dil öğrenenlerin sahip olup olamayacağı ve işlemleme mekanizmasının gelişen dil yeterliliğiyle değişiminin söz konusu olup olmadığı gibi birçok tartışmalı mevzunun yorumlanmasında kullanılmıştır