Rıfat Efendi'nin 'Delâilu'l-İkân fî Beyâni Kavaidi'l-İmân' adlı eseri çevrim yazısı ve tahlili

Bu tez çalışmasında Rıfat Efendi'nin Delâilü'l-Îkân fî Beyâni Kavâidi'l-İman adlı eserinin tahlili ve Latin harflere aktarımı gerçekleştirilmiştir. Modernleşme hareketlerinin kelâm ilmine etkisi sonucu ortaya çıkan Yeni İlm-i Kelâm döneminde İstanbul merkezli Osmanlı muhitinde kaleme alınan ilk eser olarak tespit ettiğimiz söz konusu kitabın tahlili Rıfat Efendi ile aynı dönemde yazılmış altı kelâm eseriyle karşılaştırmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda başvurduğumuz kaynaklar: Abdullatif Harpûtî'nin Tenkîhu'l Kelâm fi Akâid-i Ehli'l-İslâm'ı, İzmirli İsmail Hakkı'nın Yeni İlm-i Kelâm'ı, Ömer Nasûhî Bilmen'in Muvazzah İlm-i Kelâm Dersleri adlı eseri, Filibeli Ahmed Hilmi'nin Üss-i İslâm: Hakâik-i İslâmiyye'ye Müstenid Yeni İlm-i Akâid adlı çalışması, Süleyman Sırrı'nın Kenzü'l Akâid'i ve Muhammed Mekkî b. Azzûz'a ait olan Akîdetü'l- İslâm adlı eserdir. Çalışma bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında çalışmanın konusu, önemi, kapsamı ve başvurulan yöntem ele alınmıştır. Birinci bölümde Yeni İlm-i Kelâm ve Rıfat Efendi'nin hayatı ve eserlerine dair bilgiler verilmiştir. Böylece Delâilü'l-Îkân fî Beyâni Kavâidi'l-İman adlı eserin ve müellifi Rıfat Efendi'nin Yeni İlm-i Kelâm dönemindeki konumuna işaret edilmiştir. İkinci bölümde Delâilü'l-Îkân fî Beyâni Kavâidi'l-İman'ın mezkûr eserler çerçevesinde tahlili gerçekleştirilmiştir. Böylelikle dönemin başlangıcına ışık tutulmuş ve döneme dair kapsamlı bir bakış açısı geliştirilmiştir. Üçüncü bölümde ise Delâilü'l-Îkân fî Beyâni Kavâidi'l-İman'ın çevrim yazısına yer verilmiştir. Bunun sonucunda ise eserin bizzat kendisine erişim kolaylaştırılmış ve sonraki çalışmalara katkıda bulunması hedeflenmiştir. Anahtar Kelimeler: Rıfat Efendi, Delâilü'l- Îkân fî Beyâni Kavâidi'l-İman, modernleşme, materyalizm, pozitivizm, isbât-ı vâcib.