Küçük barajların risk değerlendirmesi

Yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi günümüzde artmıştır. Su kaynaklarının verimli kullanılması ülke ekonomisinde önemli rol oynamaktadır. Su kaynaklarının yönetmenin en verimli yollarından bir tanesi barajlardır bu nedenle suyun gelecekte kullanmak için toplanması, depolanması ve dağıtılması için baraj yapımı önemli bir konudur.Barajlarda, sulama, taşkın kontrolü, hidroelektrik ve ülke içi navigasyon amaçları için su depolanmaktadır. Bu önemli yararlarının dışında, baraj yıkılmaları can ve mal kaybına yol açabilmektedir. Baraj güvenliğinde risk analizleri yapılarak, barajların durumu sürekli incelenmelidir.Bu çalışmada, Federal Emergency Management Agency (FEMA) tarafından geliştirilen excel tabanlı bir yazılım Türkiyedeki mevcut birkaç barajın risk analizlerinde kullanılmıştır. Yeni ampirik modeler standart risk analizi yazılımına eklenmiş ve yazılım geliştirilmiştir. Basit olarak eklenen yöntemler baraj yıkılma parametrelerini hesaplamaktadır, bu parametreler gedik genişliği, baraj yıkılma süresi, gedik şev eğimi ve çıkan en büyük debidir.Yıkılma riskleri az, orta ve yüksek olmak üzere sınıflandırılmıştır. Daha sonra bu program Türkiye'den üç barajın sınıflandırılması için kullanılmıştır. Bu üç barajında sızma riskinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Önerilen bu yazılım mevcut barajların ve proje aşamasındaki barajların risk değerlemesinde kullanılabilir.Anahtar Kelimeler: Baraj Güvenliği, Risk, Yıkılma, Baraj Yıkılması, Risk Analizi