Anksiyete duyarlılığı ve uykusuzluk arasındaki ilişkide sıkışıklık ve uykuyla ilgili tekrarlayan olumsuz düşüncenin rolü: bir seri aracılık modeli

Uykusuzluk, çeşitli fizyolojik ve psikolojik bozukluklarla ilişkili, uykuya dalma, uykuyu sürdürme ve yetersiz uyku nedeniyle gün içinde bozulma yaşama güçlükleri ile karakterize yaygın bir durumdur. Anksiyete duyarlılığı (AS), dürtüsellik, müdahaleci düşünceler ve endişe, uykusuzluk ile ilişkileri açısından ayrı ayrı çalışılmış olsa da uykusuzluktaki bireysel farklılıkları öngörmedeki etkileşimleri yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, AS ve uykusuzluk şiddeti (IS) arasındaki ilişkiyi, seri aracılar olarak negatif aciliyet (NU) ve uyku ile ilgili tekrarlayan negatif düşünceye (sRNT) odaklanarak araştırmaktadır. Sosyal medya platformları aracılığıyla kolayda örnekleme yoluyla 299 katılımcıdan (%65,2 kadın; 18-65 yaş arası, M = 33,17, SD = 11,18) kesitsel veriler toplanmıştır. Katılımcılar olumsuz aciliyet, anksiyete duyarlılığı, uykuyla ilgili tekrarlayan düşünce ve uykusuzluk şiddeti öz bildirim ölçümlerini tamamlamıştır. Sonuçlar, AS'nin NU ve sRNT ile anlamlı ve pozitif korelasyon gösterdiğini ortaya koymuştur. NU hariç tüm çalışma değişkenlerinin IS ile anlamlı pozitif korelasyonları vardı. Bununla birlikte, NU ve sRNT, AS ve IS arasındaki ilişkiye anlamlı ve seri bir şekilde aracılık etmemiştir. Özellikle, sRNT AS ve IS arasındaki ilişkiye tamamen aracılık etmiştir. Bu bulgular, yüksek AS'li bireylerin uykuları hakkında zararlı, ısrarcı düşüncelere kapılabileceğini ve bunun da uykusuzluk şiddetinin artmasına katkıda bulunabileceğini göstermektedir. Sonuçlar, uykusuzluğun altında yatan gelişim ve sürdürme süreçlerine ilişkin anlayışımızı geliştirmekte, AS ve sRNT'yi bu durum için kırılganlık faktörleri olarak vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: uykusuzluk, anksiyete duyarlılığı, uykuyla ilişkili tekrarlayan olumsuz düşünce, olumsuz aciliyet