Sovyet tarzı sekülerleşmeye karşı kültürel direnişte kent dindarlığının rolü: Özbekistan örneği

Komünizm ve Sovyet tarzı sekülerleşme, Orta Asya bölgesinde İslam inancı ve İslami değerlerle savaştı. SSCB'nin çöküşü, İslam'ın Sovyet 'seküler' ideolojisini dengelemesine ve 'geri dönmesine' izin vermiş olsa da, Sovyet politikalarının devamında ifade edilen baskı nedeniyle bölge yine de gerçek özgürlüğe ulaşamamıştır. Sovyet ve Sovyet sonrası Özbekistan'da İslam dini üzerindeki baskı durumu, toplum içinde direniş duygularının ortaya çıkmasına yol açtı. Bazı yerel aydınların güçlü dini iradesi, tarihsel olarak karmaşık olan bu süreçte hayati bir rol oynamıştır. Tezde ulema, gayri resmi ulema, Cedidler ve yeni ortaya çıkan Neo Cedidlerin devlet politikasına karşı direniş ve muhalefetteki rolü tartışılacaktır. Bu çalışma, şehir kavramının direniş süreci üzerinde önemli bir etkisi olduğunu savunmaktadır. Özbekistan'ın, Sovyet işgalinden önce Orta Asya'daki neredeyse tüm devletlerin tarihi başkentlerini kapsayan ve en büyük medreselere, kütüphanelere ve ulema geleneklerine sahip konumu, belirli bir İslami miras oluşturmuştur. Bu şehirlerin yüzyıllardır İslami okulların merkezi olması, yerel halk arasında bu mirasın korunmasına yönelik güçlü bir sorumluluk anlayışının gelişmesine yol açmıştır. Bu, son yüzyıllarda İslam adına birkaç savaş yürütülmesinin nedeni oldu. Özbekistan nüfusu en yakın tarihte bile, Sovyetler içinde ve sonrasında, İslam'a olan bağlılığını korumuştur. Anahtar kelimeler: İslam, Ceditler, KGB (Sovyetler İstihbarat Teşkilatı) Sovyet tarzı sekülerleşme, Özbekistan