The roman temple on the acropolis of Alaşehir (Philedelphia)

V ÖZET Alaşehir, tarihin ilk devirlerinden bu yana, değişik kültürlerin yaşadığı bir yerleşim merkezi olmuştur. Tarih boyunca Philadelphia, Neocaesaria ve Alaşar isimleriyle amlan Alaşehir, sırasıyla Bergama Krallığı, Roma İmparatorluğu, Bizans İmparatorluğu, Germiyanoğulları ve Aydınoğulları Beylikleri, Osmanlı İmparatorluğu ve 1922'den itibaren Türkiye Cumhuriyeti tarafından yönetilmektedir. Tüm bu dönemler boyunca Alaşehir önemini korumuş ve yörede önemli bir yerleşim merkezi olmuştur. Tüm bu kültürel çeşitliliğe rağmen, yörede yakın tarihe kadar hiç bir detaylı araştırma yapılmamıştır. Osmanlı ve Türk kültürüne ait eserlerin nispeten daha iyi korunmuş olduğu ilçede, antik döneme ait araştırmalar 1980'de başlamıştır. Bu araştırmalarda Roma dönemi de araştırılmış, Toptepe'deki Roma Tiyatrosunun yakınında bir Roma Tapmağına ait olduğu düşünülen kalıntılar ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma Alaşehir'in akropolü durumunda olan Toptepe'deki Roma Tapınağı'na ait restitüsyon araştırmalarım içermektedir. İlk bölümde tapınağın inşaa edildiği Alaşehir yöresi; tarihi gelişim, coğrafî konum yönleriyle incelenmiş, yöredeki tarihi ve kültürel eserler belirlenmiştir. İkinci bölümde Toptepe'deki Roma Tapınağı incelenmiştir. Bu bölümde tapmak alanında yapılmış olan kazılarla ortaya çıkan buluntular incelenmiştir. Buluntular; yapı içinde bulundukları yerlere ve fonksiyonlara göre gruplar halinde malzeme, ölçü ve süsleme olarak değerlendirilmiştir.VI Toptepe'deki Roma Tapınağı incelendikten sonra 3. bölümde tapınağın tarihlendirme çalışmaları yapılmıştır. Yapılmış olan kazılarda tapınağın yapıldığı tarihle ilgili hiçbir buluntu olmadığı için tarihlendirme çalışmaları tapınağa ait mimari buluntular üzerindeki süslemelere göre yapılmıştır. Tarihlendirme yapıldıktan sonra aynı dönemde Anadolu'da yapılmış Roma tapınakları ve bu tapınakların belirgin özellikleri tesbit edilerek Alaşehir'deki Roma tapınağının yapıldığı dönemin tapınak mimarisine ait özellikler belirlenmiştir. Dördüncü bölümde ise Roma Tapınağı ile ilgili restitüsyon çalışmalarına yer verilmiştir. Bu bölümde gerek mimari elemanlara, gerekse tapınağın mimari organizasyonuna yönelik restitüsyon önerileri detaylı incelemeler ve aynı dönemde ( Anadolu'da ) yapılmış olan tapmakların karakteristik özellikleri birleştirilerek oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümü olan beşinci bölümde tapınak alanına ve kazılarla ortaya çıkarılmış olan buluntulara yönelik konservasyon çalışmalarına yer verilmiştir. Konservasyon çalışmaları bozulmaların tesbiti, temizleme çalışmaları, gelecekte oluşabilecek olan bozulma ve tahribi önlemeye yönelik öneriler olarak üç etapta oluşturulmuştur.