Romantik ilişkilerdeki ilişkisel şiddetin fail ve mağdur açısından şema terapi modelinde incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, Yakın ilişkilerde yaşanan ilişkisel şiddeti açıklamada şemaların yordayıcı rolünü açıklamaktır. Çalışmada 176'sı kasın 44'ü erkek olüzere toplamda 220, 18 yaş ve üzeri yetişkin bireye Kişisel Bilgi Formu (KBF), Çok Boyutlu Duygusal İstismar Ölçeği (ÇBDİÖ), Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3) uygulanmıştır. Çalışma değişkenleri ile demografik değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek için ilişkisel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sorularını yanıtlamak amacıyla Çoklu Regresyon analizi ve Bağımsız T-Testi analizi kullanılmıştır. Sonuçlar birçok şemanın şiddet uygulama ve şiddete maruz kalma durumlarında yordayıcı role sahip olduğunu ortaya çıkarmıştır. Sosyal izolasyon/güvensizlik ve onay arama programları ile düşmanca geri çekilme yoluyla şiddete maruz kalma arasında bir ilişki varken; duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, duygusal bastırma, bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim, kendini feda etme, terk etme, boyun eğdirme, kusurluluk, zarara karşı dayanıksızlık, yüksek standartlar şemaları arasında hiçbir ilişki yoktur. Başarısızlık şemaları ile kontrol yoluyla şiddete maruz kalma arasında bir ilişki varken; sosyal izolasyon/güvensizlik, onay arama, duygusal yoksunluk, karamsarlık, duygusal bastırma, bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim, kendini feda etme, terk etme, boyun eğdirme, kusurluluk, zarara karşı dayanıksızlıkyüksek standartlar şemaları arasında bir ilişki yoktur. Bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim şemaları ve tahakküm/korku yoluyla şiddete maruz kalma; sosyal izolasyon/güvensizlik, onay arama, duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, duygusal bastırma, kendini feda, terk etme, boyun eğdirme, kusurluluk, zarara karşı dayanıksızlık, yüksek standartlar şemaları arasında bir ilişki yoktur. Herhangi bir şema ile aşağılama yoluyla şiddete maruz kalma arasındaki ilişki görülmemiştir. Duygusal yoksunluk ve kusurluluk şemaları ile aşağılama yoluyla şiddet arasında ilişki bulunurken; sosyal izolasyon/güvensizlik, onay arama, başarısızlık, karamsarlık, duygusal bastırma, bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim, kendini feda etme, terk etme, boyun eğdirme, zarara karşı dayanıksızlık, yüksek standartlar şemaları arasında bir ilişki yoktur. Zarar verme şemalarına karşı savunmasızlık ile kontrol yoluyla şiddet arasında bir ilişki varken; sosyal izolasyon/güvensizlik, onay arama, duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, duygusal bastırma, bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim, kendini feda, terk etme, boyun eğdirme, kusurluluk, yüksek standartlar şemaları arasında ilişki yoktur. Başarısızlık, sosyal izolasyon/güvensizlik, onay arama, şemalar ve düşmanca geri çekilme yoluyla şiddet uygulama Davranışı arasında bir ilişki varken; duygusal yoksunluk, karamsarlık, duygusal bastırma, bağımlılık/yetersizlik, yetersiz özdenetim, kendini feda, terk etme, boyun eğdirme, kusurluluk, yüksek standartlar şemaları arasında ilişki yoktur. Bağımlılık/yetersizlik şemaları ile tahakküm/ yıldırma yoluyla şiddet uygulama davranışı arasında ilişki bulunurken; sosyal izolasyon/güvensizlik, onay arama, duygusal yoksunluk, başarısızlık, karamsarlık, duygusal bastırma, yetersiz özdenetim, kendini feda etme, terk etme, boyun eğdirme, kusurluluk, zarara karşı dayanıksızlık, yüksek standartlar şemaları arasında bir ilişki yoktur. Bu çalışmanın sınırlılıkları ve bulguları ilgili literatür ışığında tartışılmış ve gelecekteki araştırmalar için bulguların ve önerilerin teorik çıkarımları ve uygulamaları sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Şema Terapi, Yakın Partner Şiddeti, Şema Alanları, Romantik İlişkilerde Şiddet.