Romatoid artrit hastalarında sağ kalp fonksiyonları ve pulmoner hemodinaminin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Romatoid artrit (RA) etiyolojisinde farklı birçok etkenin rol aldığı kronik, otoimmun inflamatuar eklem hastalığıdır. Hastalık sürecinde cilt, göz, akciğer ve kardiyovasküler tutulum gibi eklem dışı bir çok organ ve sistem etkilenmektedir. Kronik inflamasyon süreci kardiyak miyositleri de olumsuz etkiler. RA'nın kardiyak tutulumu ile ilgili yapılan çalışmalar sıklıkla sol ventrikülle ilgilidir. Kompleks anatomisinden dolayı sağ kalbin değerlendirilmesi zordur. Yapılan pek çok çalışmada sağ ventrikül (RV) tutulumunun, hospitalize hastalarda mortalite ve majör komplikasyonları göstermede güçlü bir prediktör olduğu ekokardiyografik incelemelerle gösterilmiştir. Çalışmamızda sağ ventrikül fonksiyonları ve bununla yakından alakalı pulmoner arteryal hemodinamiyi henüz semptomatik olmamış RA hastalarında değerlendirmeyi hedefledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş aralığındaki, ek hastalığı, sigara kullanımı, kardiyak ve pulmoner hastalık öyküsü olmayan 75 RA hastası ve 65 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Klinik, laboratuar ve EKG bulguları not alındı, hastalık aktivite skorları hesaplandı. Ekokardiyografik olarak konvansiyonel parametreler, doppler parametreleri ve RV parametreleri (TAPSE, S', FAC, TEİ, RVOT-SE, pPTT) ölçüldü. İstatistiksel analiz yapıldı. Bulgular: Gruplar arasında yaş, cinsiyet, VKİ, nabız, tansiyon ve konvansiyonel eko parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. RA hasta grubunda TAPSE, S', FAC, RVOT-SE, pPTT kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşüktü. RA hasta grubunda MPI kontrol kişilerine kıyasla anlamlı derecede yüksekti. RA hasta grubunda hastalık süresi ile TAPSE, RVOT-SE ve pPTT ile negatif yönde PAB ve MPI ile pozitif yönde korelasyon saptandı. DAS28-CRP aktivite skoru ile TAPSE, FAC arasında korelasyon izlenmiştir. RA hasta grubunda pPTT ile TAPSE ve RVOT-SE ile pozitif yönde PAB ve MPI ile negatif yönde korelasyon izlenmiştir. pPTT ve RVOT-SE için yapılan ROC analizinde pPTT için cut off değer 169,5ms olup sensitivite %61.3 spesifitesi %87.7, RVOT-SE için cut off değer 0.64cm duyarlılık %69.3 özgüllük %67.7 bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda RA hastalarında subklinik evrede sağ ventrikül disfonksiyonu ve pulmoner arteriyal hemodinamik değişiklikler tespit edilmiştir. RA hasta grubunda literatürde ilk kez çalışılan RVOT-SE, pPTT sağlıklı kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede düşüktü. RA hastalarında hastalık süresi ile TAPSE, FAC, pPTT, S' değerlerinin korele olduğu saptadık. Literatürde ilk kez S', RVOT-SE ve pPTT parametreleri çalışmamızda bakılmış olup, bulgularımız ışığında RA hastalarının subklinik evrede sağ ventrikül tutulumunu predikte ederek, hastaların tedavisini etkileyecek ve yön verecek ekokardiyografik parametreler olarak günlük pratiğimizde kullanılması düşünülebilir.