Romatoid artrit'li bireylerin iş performansının incelenmesi

Bu çalışma Romatoid Artrit (RA)'li bireylerin iş performansı üzerine üst ekstremite fonksiyonel düzeyi ve performansı ile solunum kas kuvvetinin ve solunumla ilgili yaşam kalitesin etkili olup olmadığını araştırmak ve RA'lı bireylerin iş performansını etkileyebilecek faktörleri incelemek amacı ile planlandı. Çalışmaya yaş ortalaması 50,32±9,75 yıl olan 50 gönüllü RA'lı birey dahil edildi. RA'lı bireylerin demografik ve hastalıkla ilişkili bilgileri kaydedildikten sonra hastalık aktivite değerlendirilmesi için DAS28, sonuç ölçütleri değerlendirmeleri için Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ), Artrit-Aşırı İş Yükü Ölçeği (AAİYÖ), ABILHAND Romatoit Artrit El Fonksiyon Anketi, Kol, Omuz ve El Sorunları Anketi (DASH), DASH İş Modeli (DASH-W), Solunum Sistemi Anketi (SGRQ), Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36), Bilişsel Egzersiz Terapi Yaklaşımı- Biyopsikososyal Ölçeği (BETY-BÖ) kullanıldı. Performans durumları Desteksiz Üst Ekstremite Egzersiz Testi (UULEX) ve solunum kas kuvveti ile değerlendirildi. RA'lı bireylerin %64'ünün hastalığa bağlı olarak işleri ile ilgili farklı çözüm yolları aradığı bulunurken; AAİYÖ ile DAS28 (p:0,037; r:0,296); GAS (p:0,000; r:0,560); HAQ (p:0,000; r:0,516); ABILHAND-RA (p:0,000; r:-0,406); DASH (p:0,000; r:0,595), DASH-W (p:0,000; r:0,599); BETY-BÖ (p:0,001; r:0,453); SGRQ-Aktivite (p:0,047; r:0,282); SF-36 Fiziksel (p:0,000; r:-0,687), SF-36 Mental (p:0,002; r:-0,422); UULEX süre(p:0,004; r;-0,401) ve Seviye (p:0,003; r:-0,412); MIP (p:0,015; r:-0,342), MEP (p:0,002; r:-0,426) aralarındaki ilişki anlamlı idi (p<0,05). Bireylerin gelir düzeyi ile AAİYÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmaktadır (p:0,013; X2 :8,638). SGRQ Semptom (p:0,066; r:0,262), Etki (p:0,111; r:0,228), Total (p:0,103; r:0,233); UULEX Ağırlık (p:0,172; r:-0,196) arasındaki ilişki anlamlı değil idi (p>0,05). Çalışmamızın sonucunda RA'lı bireylerin iş yaşamının yüksek oranda etkilendiğini ve hastalığın iş üzerinde oluşturduğu yükün bireylerin hastalık aktivitesi, ağrı düzeyi, hastalık ile ilişkili fonksiyonel düzey, el ve üst ekstremite fonksiyonları ve bu fonksiyonlardaki durumun iş yapma yeteneğine etkisi ile biyopsikososyal durum, solunumla ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi, üst ekstremite performansı ve solunum kas kuvvetinden etkilenmektedir. Bu nedenle RA'lı bireylerin iş performansı artırmak için hastalık yönetimi ile birlikte üst ekstermite ve solunum fonksiyonlarını geliştirici fizyoterapi yöntemlerini önermekteyiz. Anahtar Kelimeler: İş Kapasitesinin Değerlendirilmesi; Romatoid Artrit; Solunum Sistemi; Üst Ekstremite