Romatoid artritte pankreas ekzokrin fonsiyon bozukluğu ve göz kuruluğu ile ilişkisi

Romatoid artrit (RA), temerl olarak eklemleri etkilemekle birlikte sistemik komplikasyonlara da yol açan, romatolojide sıkça karşımıza çıkan bir hastalıktır. Sjögren sendromu (SjS), ekzokrin bezlerde işle bozukluğu ve diğer sistemik özelliklerle giden, RA ile birlikteliği sık görülen bir hastalıktır. Pankreas ekzokrin fonksiyonu sindirim ve besinlerin absorbsiyonunda önemli bir rol oynar. Pankreatik ekzokrin disfonksiyonu pekçok hastalık sonucu ortaya çıkabilmekte ve malnutrisyon ile sonuçlanmaktadır. RA'nın kendisi gastrointestinal morbiditede artışa yol açmaz. Bununla birlikte RA'da pankreas ekzokrin fonksiyon bozukluğun gösterildiği çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmanın amacı Schirmer testi ile olası RA üzerine eklenen sekonder Sjögren sendromu (sSjS) ekarte edilerek RA da pankreas ekzokrin fonksiyon bozukluğunun olup olmadığının araştırılmasıdır. Bu çalışmaya 20 SjS, 20 Schirmer test sonucu <5 mm saptanan RA (RAI), 20 Schirmer test sonucu >15 mm saptanan RA (RAII) olmak üzere toplam 60 hasta ve bilinen sistemik hastalığı bulunmayan 20 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Bu amaçla romatoloji polikliniğine başvuran tüm RA'lı ve SjS'lu hastalara, son 6 ay içinde Schirmer testi yapılmamışsa, Schirmer testi yapılarak sonucuna göre hastalar gruplandırıldfı. Ekzokrin pankreatik fonksiyonları ve Schirmer testini etkileyebilrecek iler yaş, hastalık ve ilaç kullanımı olan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Abdominal USG ile pankreatik görüntüleme yapıldı. Pankreas ekzokrin fonksiyonlarını değerlendirmek için hasta ve kontrol grubundan fekal elastase-1 ölçümü amaçlı birer gaita örneği ve eş zamanlı CRP ölçmek amaçlı kan alındı. pSjS'nda ve RAI'de konreol grubuna göre fekal elastaz düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüklük mevcuttu. pSjS ile RAII grubundaki hastalar kıyaslandığında ise, pSjS'de fekal elastaz düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü. RAI grubundaki fekal elastaz düzeyleri RAII grubundaki değerlerden düşük olmasına karşın istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Çalışmamızın sonuçları RA'de görülen pankreas ekzokrin fonksiyon bozukluğunun aslında, primer olarak RA'ya değil RA üzerine gelişmek sSjS'una bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Hastalık süreleri, cinsiyet, yaş, eşlik eden otoimmun tiroid hastalığı ve hastaların kullandığı ilaçlar ise fekal elastaz değerlerini etkilememiştir.