Rotorların rezonans ve ters rezonans frekanslarının frekans tepki fonksiyonları kullanılarak kaydırılması

Bu tez kapsamında, istenilen dinamik özellikte rotorların elde edilebilmesi için sistemin frekans tepki fonksiyonlarının (FTF) kullanıldığı Sherman-Morrison (SM) ve Sherman-Morrison-Woodbury (SMW) formüllerine dayalı yapısal değişiklik yöntemleri rotor sistemlerine uygulanmıştır. Bu yöntemlerde doğrudan incelenen sistemin FTF' leri kullanıldığı için, sistemin matematiksel modeline ya da modal verilerine ihtiyaç duyulmamaktadır. Kullanılacak FTF' ler gerçek model üzerinden deneysel olarak kolayca ölçülebilir ve yapısal değişiklik için kullanılabilir. Bu bakımdan diğer birçok yapısal değişiklik yöntemlerine göre kolaylık sağladığı ve pratik uygulamalar için de oldukça elverişli olduğu söylenebilir. Bu kapsamda, SM ve SMW formüllerine dayalı yapısal değişiklik yöntemleri rotor sistemlerine uygulanacak şekilde sunulmuştur. Sunulan yöntemler ile rotorlarda hem düz hem de ters yapısal değişiklik çalışmalarının etkili bir şekilde yapılabildiği çeşitli sayısal benzetim çalışmaları ve deneysel uygulamalar ile gösterilmiştir. Benzetim çalışmaları için Matlab kullanılarak oluşturulan rotor sonlu elemanlar (SE) modelleri kullanılmıştır. Benzetim çalışmalarında, düz yapısal değişiklik kapsamında rotor sistemlerinde yapılacak bazı kütle ve yay değişiklikleri ile farklı sınır koşullarında sistemlerin dinamik özelliklerinin nasıl değiştiği belirlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda, ters yapısal değişiklik kapsamında istenilen dinamik özelliklerin elde edilebilmesi için rotor sistemleri üzerinde belirlenen koordinatlarda yapılması gereken kütle ve yay değişiklikleri de hesaplanmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte, rotor sistemlerinde kütle ve yay değişikliklerinin yanı sıra disk benzeri elemanların kullanılmasıyla da yapısal değişiklik çalışmalarının yapılabileceği gösterilmiştir. Disk benzeri elemanların yapısal değişiklik uygulamalarında kullanılması hem öteleme hem de dönme koordinatlarında yapısal değişiklikler yapılabilmesi açısından önemlidir. Bunun yanında, benzer yapısal değişiklikler yapılarak rotor sistemlerinde ters rezonans frekanslarının da istenilen değerlere kaydırılabileceği gösterilmiştir. Ters rezonans frekansları birçok titreşim probleminin çözümünde, titreşime duyarsız noktaların oluşturulması anlamında önem taşımaktadır.