Ruhi Kara’nın derlediği Erzincan Masalları’nda mitolojik unsurlar

Toplumların kültürel mirasının aktarılmasında sözlü kültür ürünleri önemli bir yere sahiptir. Bu ürünlerden biri olan masallar, kültürel değerleri ve mitolojik unsurları bünyesinde barındırarak toplumsal belleğin sürekliliğine katkı sağlarken, Türk masalları da hem Türk mitolojik geleneğini hem de evrensel mitolojik motifleri yansıtan önemli anlatılar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Ruhi Kara tarafından derlenen “Erzincan Masalları” adlı doktora tezinde yer alan masallardaki mitolojik unsurlar incelenmiş ve bu unsurların masal metinlerine yansımaları ortaya konulmuştur. Nitel araştırma yöntemine göre desenlenen çalışmada, Erzincan yöresine ait yetmiş masal doküman incelemesi ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda yetmiş masalda toplam elli sekiz mitolojik unsur tespit edilmiştir. Bu unsurlar; olağanüstü unsurlar, mekânsal unsurlar, sayılar ve renkler, hayvanlar, eşyalar ve diğer unsurlardan oluşmaktadır. Bulgular, söz konusu unsurların hem Türk mitolojik geleneğini hem de evrensel mitolojik motifleri yansıttığını göstermektedir. Sonuç olarak Erzincan masallarının mitolojik açıdan zengin bir yapıya sahip olduğu ve kültürel hafızanın aktarımında önemli bir işlev üstlendiği belirlenmiştir. Ayrıca masalların hem yerel mitolojik unsurları hem de evrensel motifleri birlikte barındırması, Erzincan anlatı geleneğinin çok boyutlu bir kültürel yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır.