"Rûhu'l-Beyân" tefsirinde Kur'an kıssalarının işârî yorumu

İslam düşüncesini oluşturan önemli unsurlardan biri olan işârî tefsir, birçok eleştiriye maruz kalsa da, tefsir ve tasavvuf ilimleri içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu eleştirilerin merkezinde ise, Kur'an'ın üçte birini oluşturan Kur'ân kıssaları bulunmaktadır. Zira tasavvufî hâl ve makamlar, en fazla Kur'ân kıssaları ile ilişkilendirilmekte ve delillendirilmektedir. Kur'ân-ı Kerîm'deki kıssa anlatımının sûfîlerin menkıbe anlatımı ile paralellliği, sûfîlerin Kur'an kıssalarına özel bir önem atfetmesine vesile olmuştur. Kıssaların bilgiden ziyade ders ve mesaja yönelik olması, sûfîlerin bu kıssaları, tasavvufî kavram ve öğretileri açıklamak üzere kullanmalarına uygun bir zemin hazırlamıştır. Bu çalışmamızda, Rûhu'l-Beyân'da Kur'an kıssalarını işârî/tasavvufî yönden inceleyip, kıssalardaki işâri anlamları ortaya koymaya çalıştık. Bu bağlamda, tefsir ilmine özellikle işâri anlam açısından önemli katkıları olmuş olan İsmâil Hakkı Bursevî'nin Rûhu'l-Beyân isimli tefsirini ele aldık. Rûhu'l-Beyân, yalnızca işâri bir tefsir olmayıp, aynı zamanda dirâyet ve rivâyet tefsiri olma özelliğini hâiz hacimli bir eserdir. Biz de Kur'an kıssalarını bu tefsirde inceleyip, kıssaların işâret ettiği anlam ve mesajları aktarmaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: İşârî Tefsir, Kur'an Kıssaları, İsmâil Hakkı Bursevî, Rûhu'l-Beyân.