Determinants of air travel demand in Russia: The case of Moscow-İstanbul flights

Bu çalışma, Moskova - İstanbul pazarı için havayolu seyahati talebini etkileyen faktörleri incelemekte ve en önemli parametrelerin tanımlandığı kapsamlı bir ekonometrik talep modelini sunmaktadır. Analiz, Ocak 2014 - Aralık 2018 zaman aralığına ait veriler üzerine kuruludur. Eşbütünleşme ilişkisini bulmak ve değişkenlerin etkilerini karşılaştırmak için DOLS ve FMOLS regresyon modelleri uygulanmaktadır. Amaç, en kritik değişkenlerin, havayolu taşımacılığını nasıl etkilediklerini anlamak ve talep elastikiyetini tahmin etmektir. Kişi başına gelir, fiyat ve uçuş frekansı gibi standart talep faktörlerini kullanmanın yanı sıra ham petrol fiyatı ve PMI endeksi kriterleri değerlendirilmektedir. Tezin bilimsel katkısı, döviz kuru değişkeninin kullanılması, ayrıca havayolu taşımacılık pazarının Rusya Ruble değerinin düşmesi ve Rusya'ya uygulanan uluslararası ekonomik yaptırımların nedeniyle 2014-2018 senelerinde yaşanan ekonomik kriz döneminde değerlendirilmesidir. Tahmin sonuçları, Türk Hava Yolları bilet fiyatları, rakip bir firma olan Aeroflot Rus Hava Yolları bilet fiyatları ve Rus tüketicilerin kişi başına gelirlerinin, havayolu seyahati talebini etkileyen en önemli faktörler olduğunu göstermektedir. Her üç katsayının da esnek bulunması, tüketicilerin fiyat ve gelirdeki değişmelere karşı oldukça esnek olduklarını göstermektedir. Havayolu seyahatinin, mevsimsel etkenlerde negatif etkilendiği görülmektedir. Uçuş frekansının ise istatsitiksel olarak anlamlı olmadığı ortaya çıkmıştır.