Rusya-Ukrayna savaşı haber fotoğraflarında ideoloji: Göstergebilimsel bir inceleme

Bu tez, Batı merkezli medya kuruluşlarının Rusya-Ukrayna savaşı sırasında yayımladığı haber fotoğraflarını incelemektedir. Amaç, bu fotoğrafların Ukrayna'yı evrensel değerlerle uyumlu, haklı ve mağdur bir taraf olarak nasıl konumlandırdığını ortaya koymaktır. Çalışma, Roland Barthes'ın düz anlam, yan anlam ve mit kavramlarına dayalı göstergebilimsel analiz yöntemini, Althusser'in ideolojik aygıtlar ve Gramsci'nin hegemonya kuramıyla birleştirmiştir. Araştırmada, 24 Şubat 2022 ile 10 Haziran 2025 arasında The New York Times, BBC, The Guardian, Reuters, Der Spiegel ve Le Monde gibi yayınlarda yer alan 20 haber fotoğrafı amaçlı örnekleme ile seçilmiştir. Analizler, fotoğrafların çoğunlukla Ukrayna ve Batılı liderleri yan yana gösterdiğini, bu görüntüler aracılığıyla Ukrayna'nın meşru ve desteklenmesi gereken bir ülke olarak sunulduğunu ortaya koymuştur. Bu çerçevede haklı direniş ve mağduriyet söylemleri öne çıkarılmış, Rusya tarafı ise genellikle görünmez bırakılmıştır. Çalışma ayrıca, sahada bulunmayan gazetecilerin doğrulanmamış görüntüleri dijital kanallar aracılığıyla, hızla yayınladıkları yeni iliştirilme biçimini tanımlayan Embedded 5.0 kavramını önermektedir. Bulgular, haber fotoğraflarının yalnızca bilgi aktarmadığını, aynı zamanda okuyucuları belli bir siyasi tutumu benimsemeye çağırdığını göstermektedir.