Saddam Hüseyin sonrası Irak'ın yapılanmasında İran'ın mezhepsel etkisi

Irak'ta Şiiler varlığını her alanda ve her yerde hissettirmektedir. Temelinde dini ve mezhepsel bir hareket olan Şii mezhebi, sosyal ve politik alanda bölge ülkelerini İran lehine sürekli etkileyen bir kavramdır. İran mezhepsel anlamda Şii çoğunluğa sahip tek ülke olmamasına rağmen, bu mezhebi anayasası ile kabul etmiş tek İslam devletidir. İran, Irak'ta Şii Hareketinin Hz. Ali ile ilk evresini gerçekleştirmesiyle başlayan ve gelişen tarihsel birikimini, Şii Merciler önderliğinde mücadelesi verilen bölgesel ve küresel çatışmalar sonucunda bu hareketin siyasi evirilişini, Şii Medreselerin kazanımlarını, bu ülkeden sürgüne gönderilen Merci ve Şii siyasi liderlere ev sahipliği yapmakla ülkesine kazandırmıştır. Bu edinimler ile İslam Devriminin alt yapısını hazırlamış, Kum Medresesi'ni kurmuş, Velayet-i Fakih fikrini geliştirmiştir. Irak topraklarında verilen mücadelelerin özellikle iki büyük küresel güç İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı olması, çatışma ve rekabetle durumu fırsata dönüştürebilme yetisi İran kontrolünde Şii hareketinin hareket alanını arttırmıştır. İran kendi güvenliği ile rejimini tehdit altında görmesi nedeni ile savunmasını mezhepsel etki alanı üzerine kurmuştur. Bu çalışmada İran'ın mezhepsel etkisine neden olan faktörleri belirlemek ve Saddam Hüseyin sonrası Irak örneğinde elde edilen veriler ile nedenleri desteklemek hedeflenmiştir. Niteliksel araştırma metodu seçilmiştir. Etnografik ve tarihsel teknikler kullanılmıştır. Bir durum çalışmasıdır. Uluslararası İlişkiler alanında ortaya konan ilişkiler ve analizler önemlidir. Bu bağlamda araştırmada kullanılan yöntemler ise realizm ve yapısal realizm teorileridir. Bu teoriler ışığında İran etkisindeki Şii Hareketi, Irak örnekleminde incelenmiştir. Çatışma ve rekabet kuramları ile kazanımları analitik, betimsel olarak izah edilmiştir.