Safra yolu yaralanması nedeniyle cerrahi onarım yapılan hastaların erken ve geç dönem sonuçlarını etkileyen faktörler

Giriş ve Amaç Kolesistektomi ülkemizde ve dünyada en sık yapılan elektif batın cerrahisidir. Laparoskopinin gelişmesi ile birlikte laparoskopik kolesistektomi, kolesistektomi için altın standart olmuştur. Bununla beraber safra yolu yaralanma insidansında da artış meydana gelmiştir. Safra yolu yaralanması morbidite ve mortalitesi yüksek komplikasyondur ve multidisipliner bir tedavi yaklaşımı gerektirir. Bu çalışmada safra yolu yaralanması nedeniyle cerrahi onarım yaptığımız hastalarda postoperatif erken ve geç dönem sonuçlarını etkileyen faktörleri aydınlatmayı amaçladık. Materyal-Metod: Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi genel cerrahi kliniğinde ocak 2005- haziran 2022 yılları arasında safra yolu yaralanması nedeniyle dış merkezden kabul ettiğimiz ve hepatikojejunostomi yapılan 66 hasta incelendi. Hastaların demografik özellikleri, ameliyat öncesi ve sonrası bakılan laboratuvar değerleri, onarım öncesi görüntülemeler ve ameliyatta uygulanan anastomoz tipleri kayıt altına alınıp istatistiksel analiz yapıldı. Hastaların postoperatif erken dönem sonuçları ve uzun dönem sonuçları incelendi. Uzun dönem takiplerde McDonald sınıflaması kullanıldı. Bulgular: Hastaların 18'i erkek 48'i kadındı. Ortalama takip süresi 105±58 (12-216) ay idi. Hastaların %42.4'ünde erken dönemde 1 veya daha fazla komplikasyon meydana geldi. Diyabet ve kültür pozitifliğinin yara yeri enfeksiyonu gelişimi ile anlamlı ilişkisi tespit edildi(p:0,032) (p: 0,001). Uzun dönem takipte McDonald sınıflaması kullanıldı. Onarım öncesi ALP ile onarım sonrası ALP- GGT'nin McDonald sınıflamasına anlamlı etkisi saptandı(p:0,012) (p<0,05) (p:0,05). Onarım öncesi GGT ve CRP'nin ise McDonald sınıflaması ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edildi (p>0,05). Vasküler yaralanma varlığı ile postoperatif takiplerde görülen izole ALP-GGT yüksekliği arasında anlamlı ilişki mevcuttu(p<0,05). Takiplerde 8 hastada anastomoz darlığı gelişti. 2 hasta balon ile dilatasyona yanıt verirken 5 hastada revizyon cerrahisi yapıldı. Revizyon cerrahisi planlanan 1 hasta ise kontrol altına alınamayan kolanjitik sepsis nedeniyle exitus oldu. Sonuç: Safra yolu yaralanması, kolesistektominin en korkulan komplikasyonudur. Cerrahın deneyimi, teknik imkanlar, lokal risk faktörleri ve anatomik varyasyonlar yaralanmalarda önemli rol oynamaktadır. Safra yolu yaralanmaları, multidisipliner tedavi yaklaşımı gerektirmektedir ve hepatobiliyer cerrahi deneyimi olan merkezlerde takibi önemlidir. Anahtar kelimeler: Kolesistektomi, laparoskopik kolesistektomi, safra yolu yaralanmaları, hepatikojejunostomi,