Sağkalım analizi ve Cox regresyon yöntemleri ile genç popülasyonda akut koroner sendromu risk faktörlerinin belirlenmesi

ÖZET Sağkalım Analizi ve Cox Regresyon Yöntemleri ile Genç Popülasyonda Akut Koroner Sendromu Risk Faktörlerinin Belirlenmesi Amaç: Bu çalışmanın amacı, 18-40 yaş aralığındaki genç yetişkinlerde akut koroner sendrom görülme sıklığını ve sağkalım süresi üzerindeki risk faktörlerini belirlemek, bu faktörlerin göreli etkilerini istatistiksel olarak değerlendirmektir. Yöntem: Retrospektif olarak tasarlanan çalışmada 0-40 yaş aralığında toplam 722 hastaya ait veriler analiz edilmiştir. Öncelikle tanımlayıcı istatistikler kullanılarak değişkenlerin temel özellikleri özetlenmiş, ikili grup karşılaştırmalarında bağımsız örneklem t-testi veya Mann-Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise ANOVA veya Kruskal-Wallis testleri uygulanmıştır. Risk faktörlerinin akut koroner sendrom gelişimi ve sağkalım üzerindeki etkileri Kaplan-Meier sağkalım analizi ve çok değişkenli Cox regresyon modeli ile değerlendirilmiştir. Model uyumu -2 Log Likelihood değeri ve Ki-kare testi ile test edilmiştir. Bulgular: Cox regresyon sonuçlarına göre, obezite (Expβ=3,663; p<0,001), sigara kullanımı (Expβ=2,296; p=0,017), hiperlipidemi (Expβ=2,119; p=0,025) ve yaş (Expβ=1,081; p=0,022) AKS gelişiminde anlamlı risk faktörleri olarak öne çıkmıştır. Kaplan-Meier analizi, obez bireylerde sağkalım süresinin istatistiksel olarak anlamlı şekilde azaldığını göstermiştir (Log-Rank p=0,009). Diğer değişkenlerden cinsiyet, hipertansiyon, diyabet, alkol kullanımı ve kalıtım ile sağkalım süresi arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Tartışma: Elde edilen sonuçlar, genç erişkinlerde akut koroner sendrom gelişiminde en belirgin risk faktörlerinin obezite, sigara kullanımı, hiperlipidemi ve yaş olduğunu ortaya koymaktadır. Buna karşılık, toplumda sıkça vurgulanan hipertansiyon ve diyabet gibi klasik kardiyovasküler risk faktörlerinin bu yaş grubunda beklenen düzeyde etki göstermemesi, yaşa özgü farklı patofizyolojik mekanizmaların etkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu bulgular, özellikle genç nüfusta yaşam tarzı değişikliklerine dayalı koruyucu sağlık politikalarının önemini vurgulamakta; kilo kontrolü, sigara kullanımının azaltılması ve lipid düzeylerinin yönetiminin erken yaşta başlaması gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Akut Koroner Sendrom, Risk Faktörleri, Cox Regresyon, Sağkalım Analizi, Genç Yetişkinler