Sağlığı Geliştirme Modeline dayalı olarak geliştirilen Aktif Yaşam Programının yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumlarına etkisi

Amaç: Bu araştırmanın amacı Sağlığı Geliştirme Modeline dayalı olarak geliştirilen Aktif Yaşam Programı'nın yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumlarına etkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma randomize kontrollü tek kör öntest-sontest kontrol gruplu deneysel modele göre tasarlanmıştır. Araştırmanın evrenini Çorum İli belediye sınırları içinde bulunan Hititevler ve Buharaevler Aile Sağlığı Merkezleri bölgesinde yaşayan 65 yaş ve üzeri 313 yaşlı kadın oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü için power analizi yapılmış olup 94 yaşlı (47'i deney ve 47'i kontrol grubu) ile araştırma tamamlanmıştır. Araştırmanın öntest-sontest verileri için araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen kişisel bigi formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II ve Yaşlılar İçin Yaşam Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Ön test sonrası deney grubuna Aktif Yaşam Programı 6 hafta boyunca uygulanmış ve 6 hafta sonunda son test tüm katılımcılara yapılmıştır. Önem düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmanın yürütülebilmesi için etik kurul izni, kurum izni ve çalışma kapsamındaki katılımcılardan onam alınmıştır. Bulgular: Girişim öncesi deney grubunun Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II toplam ve alt boyutlar puanı ortalama değerinin girişim sonrasına göre artış gösterdiği, gruplar arası değerlendirmede deney grubu ile kontrol grubu arasında öntest-sontest puan farkları arasında istatiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Araştırmada girişim öncesi deney grubunun Yaşlılar İçin Yaşam Doyum Ölçeği toplam ve alt boyutlar puanı ortalama değerinin girişim sonrasına göre artış gösterdiği, gruplar arası değerlendirmede deney grubu ile kontrol grubu arasında öntest-sontest puan farkları arasında istatiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Bu çalışmada sağlığı geliştirme modelline dayalı geliştirilen aktif yaşam programı uygulanan deney grubundaki yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumu puan ortalamaları girişim öncesi girişim sonrasına göre artış gösterdiği saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Yaşlı kadınların sağlığının geliştirilmesine yönelik yapılan bu çalışma sonuçlarına göre deney grubunda bulunan yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşlılar için yaşam doyumu ölçek puanlarının girişim sonrası daha yüksek olduğu görülmüştür. Modele dayalı hemşirelik programlarının oluşturulmasının yaşlı kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam doyumları üzerine etkili olduğu bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Sağlığı geliştirme, yaşlı sağlığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, yaşam doyumu, bocce