Sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Son yıllarda teknolojinin gelişmesiyle ortaya çıkan hareketsizlik, stresli yaşam tarzı, düzensiz ve sağlıksız beslenme insan hayatını kötü bir şekilde etkileyip değişik hastalık ve rahatsızlıkların ortaya çıkmasına, bunun sonucunda da sağlıksız, mutsuz ve yaşam kalitesi düşük bir toplumun oluşmasına neden olmaktadır. Düzenli fiziksel aktivite, egzersiz ve spor bu sorunların büyük bir bölümünün çözülmesine yardımcı olmaktadır. Çalışmada böyle toplumsal bir sorun ele alınarak sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde bir çalışmadır. Araştırma evrenini 2020 yılında Elazığ il merkezinde bulunan Fırat Üniversitesi Hastanesinde çalışan toplam 2775 sağlık çalışanı; örneklemi ise 802 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, "Uluslararası Fiziksel Aktivite Değerlendirme Anketi" (IPAQ) ve sağlık çalışanlarının yaşam kalitesini ölçmek ve betimlemek amacıyla "Yaşam Kalitesi Değerlendirme Anketi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler SPSS paket programı (Statistical Package for the Social Sciences) programı ile analiz edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler olarak yüzde, ortalama ve standart sapma teknikleri kullanılmıştır. Verilerin normallik dağılımları Kolmogorov-Smirnov ve çarpıklık – basıklık testi yapılmıştır. Normallik testi sonucunda fiziksel aktivite düzeyi veri seti non-parametrik dağılım göstermiştir. Bu verilerin analizinde ikili grup analizlerinde Mann-Whitney U testi, Çoklu grup analizlerinde Kruskal Wallis-H testi uygulanmıştır. SF-36 Yaşam Kalitesi Anketi veri seti normallik analizi sonucunda normal dağılım göstermiştir. Parametrik analizler olan ikili gruplarda t-testi, çoklu gruplarda One way ANOVA testi kullanılmıştır. One way ANOVA, farklılıkların kaynağını belirlemede post hoc testleri kullanılmıştır Anlamlılık düzeyi (p<.05) olarak alınmıştır. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının şiddetli, orta şiddetli ve yürüme aktivite kategorilerinde katılımcıların düşük aktiveye sahip oldukları belirlenmiştir. Erkeklerin fiziksel aktivite düzeylerinin kadınlardan daha yüksek olduğu, bekâr çalışanların fiziksel aktivite düzeylerinin evli çalışanlara göre daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca ortaokul, lise, önlisans mezunu çalışanların fiziksel aktivite düzeylerinin lisans ve lisansüstü mezunu çalışanlara göre daha yüksek olduğu, kilolu çalışan sağlık çalışanlarının fiziksel aktivite düzeylerinin ideal kilolu çalışanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sağlık çalışanlarının yaşam kalitesinin Türkiye ortalamasının altında olduğu; doktor, hemşire ve sağlık çalışanlarının fiziksel ve mental yaşam kalite düzeyinin düşük olduğu belirlenmiştir. Bunu sonucun genel nedeninin özellikle pandemi dolayısıyla artan iş yoğunluğu ve düzensiz çalışma saatlerinin etkili olduğu belirlenmiştir.