Sağlık çalışanlarının zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışları ve tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir hastane örneği

Bu araştırmada, sağlık çalışanlarının zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışları ve tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipdeki araştırma, bir özel hastanede çalışmaya katılmaya gönüllü 105 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Tanımlayıcı Bilgi Formu, Zorunlu Vatandaşlık Ölçeği (ZVÖ) , Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS (IBM SPSS Statistics 27) programı kullanılmıştır. Bulguların yorumlanmasında frekans tabloları ve tanımlayıcı istatistikler kullanılmıştır. Katılımcıların %28,6'sinin 35 yaş/üzerinde olduğu, %63,8'inin kadın, %54,3'ünün bekar, %43,8'inin ön lisans mezunu, %35,2'sinin hemşire %22,9'unun cerrahi birimlerde çalıştığı, %46,7'sinin toplam çalışma süresinin 5 yıl/altı olduğu belirlenmiştir. Erkeklerin kadınlara, evlilerin bekarlara, cerrahi birimde çalışanların labaratuvarda çalışanlara, birimde 6-9 yıldır çalışanların birimde 1 yıldan az süredir çalışanlara göre; tükenmişliğin alt boyutlarından olan kişisel başarı puanları anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. İşinden tatmin olmayanların, bulunduğu kuruma ait hissetmeyenlerin ve kurum desteği görmeyenlerin ZVÖ toplam puanları anlamlı düzeyde yüksektir. Çalıştığı ortamda söz sahibi olmanın, mesleği sevmenin, mesleğe katkısı olduğunu düşünmenin tükenmişliğin alt boyutu olan duyarsızlaşma puanlarında anlamlı farklılık yarattığı görülmüştür. Tükenmişliğin alt boyutu olan kişisel başarı veduygusal tükenme ile zorunlu vatandaşlık ölçeği duygusal ve ZVÖ toplam puanları arasında pozitif yönde, zayıf derecede ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Sağlık çalışanlarının ZVÖ toplam puan ortalaması 4,0±0,77, duygusal alt boyut puan ortalaması 3,84±0,91 ve bilişsel alt boyut puan ortalaması 4,17±0,82'dir. Buna göre sağlık çalışanlarının zorunlu vatandaşlık davranışı düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir.