Sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin incelenmesi

Beşerî sermaye birikiminin ekonomik büyüme üzerinde en az fiziki sermaye birikimi kadar önemli olduğu 1960'larda içsel büyüme teorileri ile ortaya konmuştur. Ardından beşerî sermaye birikiminin nasıl artırılacağı üzerine odaklanılmış, öncelikle eğitim ardından da sağlığın iki ana bileşen olduğu tespit edilmiştir. Literatürde ekonomik büyüme ile sağlık harcamalarının ilişkisi üzerine birçok çalışma mevcuttur. Bu tezin konusu olan sağlık harcamaları ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalarda genellikle sağlık harcamalarının ekonomik büyümeyi artırdığı görülmüş olsa da, hiç etkilemediği ya da ekonomik büyümeyi düşürdüğüne dair çalışmalar da mevcuttur. Bu çalışmada sağlık harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye'nin de içinde bulunduğu OECD ülkeleri için panel veri analizi, yapısal kırılmalı panel veri analizi, panel nedensellik testi, dinamik panel veri analizi ve non lineer panel veri analizi olmak üzere beş ayrı yöntemle incelenmiştir. Bu yöntemlerde öncelikle ekonomik büyüme ve sağlık harcamaları arasındaki ilişki incelenirken, ardından ekonomik büyümenin literatürde genel kabul gören diğer bileşenleri olan sermaye birikimi, toplam faktör verimliliği ve ekonomik büyüme üzerinde etkisi tartışılan demokrasi endeksi gibi bileşenler de modele dahil edilerek sağlık harcamalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca literatürde kamu harcamalarının optimal düzeyi üzerine çalışmalar bulunmakla beraber OECD ülkelerinde sağlık harcamalarının optimal düzeyi üzerine çalışma bulunmadığı görülmüştür ve sağlık harcamalarının milli gelire oranı ne olduğunda ekonomik büyümenin maksimum olacağı hesaplanmaya çalışılmıştır.