Sağlık inanç modeline göre obez bireylerde sağlık inançları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki

Amaç: Araştırma, sağlık inançları ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişkisel olarak yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini, Diyarbakır ilindeki bir devlet hastanesinde dahiliye kliniğinde tedavi gören ve diyetisyene başvuran obez bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü G power programıyla 192 olarak belirlenmiştir. Veriler, Kişisel Tanıtım Formu, Obez Bireylerde Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (OSİMÖ), Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği- II (SYBDÖ-II) uygulanarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; ortalama, standart sapma, Shapiro Wilk ve Kolmogorov Smirnov testleri, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi, post-hoc dunn-benferronni testleri, Pearson ve Spearman korelasyon ve doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Obez bireylerin %26.0'sı 46-55 yaş aralığında, %63.5'i kadın, %64.6'sı evli, %60.4'ünün BKİ'si 30-34.9 kg/m2 aralığında, %42.7'sinin kısmen egzersiz yaptığı saptanmıştır. SYBDÖ-II toplam puanı tüm alt boyutları ve OSİMÖ tüm alt boyutları ile istatistiksel anlamlı ilişki göstermiştir. SYBDÖ-II toplam puanı yordayıcılarının saptanması için gerçekleştirilen doğrusal regresyon analizi sonucuna göre eğitim düzeyi ve OSİMÖ "Sağlığın Önemi" alt boyutu puanının artması SYBDÖ-II toplam puanını arttırırken, egzersiz yapmamak ve OSİMÖ "Engel Algısı" alt boyutu puanının artması SYBDÖ-II toplam puanını azaltmakta olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda bireylerin sağlık inançlarının, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını önemli ölçüde etkilediği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Obezite, Sağlık İnanç Modeli, Sağlıklı Yaşam Biçimi