Sağlıklı genç yetişkinlerde ayak-ayak bileği karakteristikleri ile lumbopelvik kontrol, denge ve fiziksel performans arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma sağlıklı genç yetişkinlerde ayak-ayak bileği karakteristikleri ile lumbopelvik kontrol, denge ve fiziksel performans arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla planlandı. Çalışmaya 26 kadın ve 38 erkek olmak üzere yaşları 18 ile 25 arası 64 genç yetişkin dahil edildi. Bireylerin sosyodemografik özellikleri kaydedildikten sonra ayak-ayak bileği karakteristikleri navikular yükseklik testi, navikular düşme testi, ayak postür indeksi, plantar basınç dağılımı analizi ve izokinetik kuvvet dinamometresi ile değerlendirildi. Bireylerin lumbopelvik kontrolünün değerlendirilmesinde ultrasonografik görüntüleme yöntemi ve spesifik endurans testleri kullanıldı. Denge, Biodex Denge Sistemi ve tek bacak denge testi ile fiziksel performans ise dikey sıçrama testi, side step testi ve mekik koşu testi ile değerlendirildi. Çalışma sonunda arka ayak pronasyonu arttıkça oluşan düşük medial longitudinal arkın ve ayak medial kısmında artan tepe basınçların m. transversus abdominis ve m. lumbar multifidus kas kalınlıklarını, statik ve dinamik denge ile birlikte fiziksel performansı da olumsuz etkilediği bulundu (p<0,05). Ayak pronasyonu arttıkça özellikle plantar fleksiyon kas kuvvetindeki azalmanın lumbopelvik stabiliteyi olumsuz etkilediği bulundu (p<0,05). Lumbopelvik kontrolün Biodex Denge Sisteminde statik ve dinamik parametreler açısından özellikle genel stabilite ve anteroposterior stabilite indeksleri üzerinde etki gösterdiği bulundu. M. transversus abdominis ve m. lumbar multifidusun kas kalınlıkları azaldıkça indeks puanları yükselmekte yani denge kötüleşmektedir (p<0,05). Dengenin bozulmasında ayak postüründeki bozulmanın yanı sıra m. transversus abdominis ve m. lumbar multifidustaki kas zayıflıklarının etkisinin büyük olduğu çalışmamız sonuçlarına göre ortaya koyuldu (p<0,05). Lumbopelvik stabilitede önemli kaslar olan m. transversus abdominis ve m. lumbar multifidusun kas kalınlıkları azaldıkça bireylerin koşu, sıçrama gibi fiziksel aktivitelerinin de olumsuz yönde etkilendiği görüldü (p<0,05). Ayak postüründeki anomaliler fiziksel performansı olumsuz etkilemekle beraber (p<0,05) lumbopelvik kontrolü sağlayan kasların stabilite yeteneği azaldıkça fiziksel performans daha da kötüleşmektedir (p<0,05). Çalışmamız sonuçları, distal yapı olan ayak-ayak bileğinin biyomekaniksel ve muskuloskeletal yapısının lumbopelvik stabiliteyi etkilediğini gösterdi. Lumbopelvik stabiliteye yönelik koruyucu programların verilmesi ayak ve beraberinde diğer üst dizilimde ortaya çıkabilecek postüral bozukluklar veya yaralanmaların önlenmesi açısından önemlidir. Ayrıca ayak postüründeki herhangi bir problemde bireyler için planlanan tedavi programlarına lumbopelvik kontrol, denge ve fiziksel performans ile ilgili uygulamaların da eklenmesinin fonksiyonel iyileşme için önemli olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: ayak-ayak bileği, lumbopelvik kontrol, denge, fiziksel performans