Sağlıklı okul öncesi çocukta ailenin çocuk besleme davranışları ile çocuk yeme alışkanlıkları ve VKI arasındaki ilişki

Amaç: Okul öncesi çocukta ebeveyn çocuk besleme davranışları ile çocuk yeme davranışı arasındaki ilişkiyi ve VKI'ne etki eden faktörleri araştırmak, ebeveynin davranışları ile çocuk yeme davranışının çocuk VKI'ne etkisini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel analitik olarak planlanan çalışmamız, İzmir ili merkezilçelerinde Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 2-5 yaş arası 800 sağlıklı çocuğun demografik özelliklerini sorgulayan anket formu ile 'Çocuk Yeme Davranışı Anketi(ÇYDA)' ve 'Çocuk Besleme Anketi (ÇBA) yüz yüze görüşme yöntemi uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Veri analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak Ki-Kare, Fisher's Exact test, Spearman Korelasyon Analizi yapılmış, p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çocukların %8,8'i zayıf ve %11,5'u obezdir. Çocukların %94,3'ünün anne sütü aldığı, %47,4'ünün mamayla beslendiği, %68,9'unun 4-6 ay arasında ek besine geçtiği belirlenmiştir. Çocukların çoğunluğunun (%80,1) atıştırdığı, %51,8'inde yeme problemi olduğu ve yeme problemi olanlarda %62,2 ileen sık "iştahı az" olma probleminin olduğu bulunmuştur.Çocuk zayıftan obeze doğru gittikçe anne ve baba VKI'nin arttığı, babanın eğitim durumu arttıkça zayıf, fazla kilolu, obez çocuk oranlarının azaldığı (p=0,031),mamayla beslenmenin fazla kilolu ve obezite oranlarını artırdığı belirlenmiştir.Çocukta yeme problemi olduğu belirtilen çocukların daha zayıf, yeme problemi olmadığı belirtilenlerin ise daha fazla kilolu ve obez olduğu bulunmuştur. Yapılan korelasyon incelemesinde ÇBA alt faktörlerinden algılanan çocuk (β=0.137; p<0.01)ve ebeveyn vücut ağırlığı (β=0.237; p<0.05) ile VKI arasında düşük derecede; ÇYDA alt faktörlerinden gıda heveslisi (β=0.191; p<0.01), gıdadan keyif alma (β=0.175;p<0.01) ile VKI arasında düşük derecede ve ÇYDA ile ÇBA arasında orta ve düşük derecede olmak üzere anlamlı ilişki görülmüştür. Sonuç: Obezitenin genetik rolü yadsınamamakla birlikte çocukların sağlıklı olabilmeleri ve ileriki yaşamlarında sağlıklı yetişkinler olabilmelerinin temel koşulunun sağlıklı beslenme ortamında büyümelerine bağlı olduğu söylenebilir. Bu temel çocukluk yıllarında atılmaktadır ve okul öncesi dönem yetişkinlik için temel oluşturan pek çok alışkanlığın geliştirildiği, çocuk beslenmesine özellikle dikkat edilmesi gereken bir dönemdir.