Sağlıklı ve sağlıksız işletmelerde örgütsel bağışıklığın rolü: Bir sanayi işletmesinde uygulama

Bu doktora tezi, Türkiye, Adana bölgesinde konuşlanan otomotiv sektörünün önde gelen kuruluşlarından birisinde uygulanmıştır. Araştırmanın temel amacı, örgütsel bağışıklık/örgüt sağlığının demografik değişkenler karşısında nasıl bir farklılaşma gösterdiğini ortaya koymaktır. Bu farklılaşmayı göstermek için analizler yapılmıştır. Psikometrik çalışmalarda yani ölçek veya anket kullanılarak katılımcıların kesitsel olarak tutum, davranış, algı ve kaygılarını ölçmek gerçekleştirilen çalışmalarda doğrulayıcı faktör analizi yapmak veya ilişkileri gösteren bir yapısal model kurmak daha doğru sonuçlar vermektedir. Bu nedenle, örgütsel DNA profili ölçeği kullanılarak verilen hipotezler test edilmiştir. Hipotezlerde belirtilen yapı ve liderlik, örgütsel DNA profili ölçeğindeki yapı alt boyutuna, adaptasyon karar vericiler alt boyutuna, entelektüel sermaye bilgi alt boyutuna ve entegrasyon ise motive ediciler alt boyutuna karşılık gelmektedir. Tezde, örgütsel bağışıklık ve örgüt sağlığını oluşturan yapı, karar vericiler, bilgi ve motive ediciler gibi temel unsurların çalışanların demografik özellikleriyle olan ilişkisi ele alınmaktadır. İlk olarak bu unsurlar ile çalışanların yaş, cinsiyet, eğitim durumu, görevleri ve kurumda çalışma süreleri gibi demografik değişkenler arasında genel bir ilişki olup olmadığı sorgulanmaktadır (H1). Daha sonra bu faktörlerin, cinsiyet (H2), eğitim durumu (H3), çalışma süresi (H4), görev (H5) ve yaş gruplarına (H6) göre farklılaşıp farklılaşmadığı değerlendirilmektedir. Böylece hem örgütsel yapının bağışıklık ve sağlık düzeyiyle nasıl bir etkileşim gösterdiği hem de çalışanların demografik özelliklerinin bu algıyı ne yönde etkilediği anlaşılmaya çalışılmaktadır. Sonuçların analizi ve yorumlanması, araştırma modelinin ve türetilen hipotezlerin biri hariç – yaş gruplarına (H6) göre farklılaşıp farklılaşmadığı – diğer hipotezlerin kabul edildiğini, örgütün sağlıklı bir örgüt olduğunu, örgütsel sağlığın çok çeşitli yönlerini göstermektedir. Örgütlerin sağlıklı ve verimli bir şekilde çalışmasına yardımcı olan unsurları vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağışıklık, Örgütsel Sağlık, Örgütsel DNA Profili, Demografik Değişkenler