Sağlıklı yetişkinlerde sigara kullanımı ve egzersiz şiddetinin inflamatuar belirteçler üzerine etkileri

Bu kesitsel çalışma, sigara kullanımı ve düzenli fiziksel aktivitenin sağlıklı erişkin bireylerde inflamatuar, metabolik, solunumsal ve kas fonksiyonuyla ilişkili biyobelirteçler üzerindeki bağımsız ve etkileşimsel etkilerini incelemeyi amaçlamıştır. Toplam 80 katılımcı, sigara içme durumu (içen/içmeyen) ve fiziksel aktivite düzeyine (aktif/pasif) göre dört eşit gruba ayrılmış ve 2×2 faktöriyel bir tasarım uygulanmıştır. Tüm katılımcılarda hemogram, lipid profili, açlık kan şekeri, insülin, IL-1β, IL-6, CRP, fibrinojen ve albümin düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca spirometre (FEV₁, FVC, FEV₁/FVC), el dinamometresi ile kas gücü, ekshale karbonmonoksit (eCO) ve karboksihemoglobin (COHb) düzeyleri değerlendirilmiştir. Fiziksel aktivite düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF), nikotin bağımlılığı ise Fagerström Testi ile belirlenmiştir. Çalışma bulgularına göre, gruplar arasında monosit sayısı, trigliserit, insülin, FEV₁/FVC oranı, eCO ve COHb düzeyleri ile fiziksel aktivite skorlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). En olumsuz değerler sigara içen ve egzersiz yapmayan grupta gözlenirken; en olumlu biyobelirteç profili sigara içmeyen ve düzenli egzersiz yapan bireylerde bulunmuştur. IL-6 ve CRP düzeylerinde anlamlı fark görülmemekle birlikte, aktif ve sigara içmeyen grupta daha düşük ortanca değerler saptanmıştır. Bu bulgular, düzenli fiziksel aktivitenin sigara kullanımına bağlı inflamatuar ve metabolik yükü belirli ölçüde azaltabileceğini göstermektedir. Sonuçlar, sigara bırakma programlarına egzersiz danışmanlığının entegre edilmesinin önemini ortaya koymakta ve yaşam tarzı faktörlerinin birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekmektedir. Anahtar Kelimeler: Sigara, Egzersiz, İnflamasyon, Biyobelirteç