Sakıt kayısılarının seleksiyonu, meyve büyüme durumları ve Sakıt vadisinin soğuklama süresinin belirlenmesi

öz DOKTORA TEZİ SAKIT KAYISILARININ SELEKSÎYONU, MEYVE BÜYÜME DURUMLARI VE SAKIT VADİSİNİN SOĞUKLAMA SÜRESİNİN BELİRLENMESİ Coşkun DURGAÇ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BAHÇE BİTKİLERİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Nurettin KAŞKA Yıl: 2001, Sayfa: 257 Jüri : Prof. Dr. Nurettin KAŞKA Prof. Dr. Sevgi PAYDAŞ Prof. Dr. A.Aytekin POLAT Bu çalışma, 1997-1999 yıllan arasında 36.35 enlem derecesinde bulunan İskenderun'un Sakıt vadisinde yürütülmüştür. Araştırmada farklı olduğu belirlenen tüm kayısı tipleri toplanmaya çalışılmış ve bunlardan umutlu görülen i 15 tip üzerinde durulmuştur. Seçilen tiplerde tartılı derecelendirme yapılmış, 600 ve üzerinde puan alan 52 tip ile verim, albeni ve meyve iriliği gibi bazı özellikleri bakımından önemli bulunan 14 tip sofralık kayısı açısından umutlu görülmüştür. Tiplerin tam ciceklenmeleri mart ortası- nisan sonlan arasında gerçekleşmiştir. +7.2°C'nin altında geçen süre İskenderun'da(5 m) 293.5 saat, Suçıkağı'nda (450 m) 639.5 saat, Sakıt'ta (1000 m) ise 1462.5 saat olarak hesaplanmıştır. Tiplerin hemen hemen tamamı düzenli meyve vermiş ve meyveler,, çoğunlukla bir yıllık dallarda, bazı tiplerde spurlar üzerinde de meydana gelmiştir. 4 tip çok verimli, 39 tip verimliT50 tip orta verimli, 22 tip ise az verimli bulunmuştur. Selekte edilen tiplerde ortalama meyve ağırlığı 18.17 g ile 54.28 g, çekirdek ağırlığı 1.37 g ile 3.44 g, meyve eti/çekirdek oram 8.53 ile 19.23 arasında değişirken, meyve en/boy endeksi 0.82 ile 1.05, sertlik 0.39 kg/cm2 ile 2.80 kg/cm2, SÇKM içeriği %9.53 üe %21.03, pH 3.12 üe 4.68, asitlik ise %0.51 ile %2.76 arasında bulunmuştur. Meyve büyümesi ile ilgili elde edilen verilerden çizilen grafikler çift sigmoid eğri şeklinde olmuştur. Sonuç olarak, Sakıt'tan selekte edilen kayısı tiplerinin sofralık kayısı kavramı çerçevesinde, tat, aroma, görünüş, yola ve muhafazaya dayanma bakımlarından yurt içinde olduğu kadar yurt dışında da beğeni kazanabileceği söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Kayısı, Seleksiyon, Soğuklama, Meyve Büyümesi,