Samsun ilinde akvaryum balıklarında mikobakteriyel türlerin dağılımlarının belirlenmesi

Balık Tüberkülozu hem tatlı hem de tuzlu sularda yaşayan balıklarda görülebilen Mycobacteriaceae familyasına bağlı non-tuberküloz mikobakteriler (NTM) olarak adlandırılan bakteri türleri tarafından oluşturulan, genellikle kronik, granülomatöz, sporadik ve zoonotik potansiyele sahip progresif bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı Samsun ilinde akvaryum balığı satan işletmelerdeki akvaryum balıklarında mikobakteriyel türlerin varlığının ortaya konulmasıdır. Bu amaçla Samsun ilinde 36 farklı türde toplam 151 adet akvaryum balığı Ocak 2022-Ekim 2022 tarihleri arasında toplandı. Balıkların iç organlarından alınan örnekler öncelikli olarak dekontomaninasyon işlemine maruz bırakıldı ve sonrasında hazırlanan yayma preparatlarda Erlich Ziehl-Neelsen (EZN) boyama ile aside dirençli basillerin (ADB) varlığı ortaya konuldu. Kültür için dekontaminasyon işlemi uygulanan örneklerden Löwenstein-Jensen besiyerlerine ekim yapıldı. Elde edilen izolatların moleküler identifikasyonu hsp65 (heat shock protein- ısı şok proteini) gen bölgesinin dizi analizi yapılarak gerçekleştirildi. EZN boyama sonucunda balık örneklerinin 28'inde (%18,54) ADB'ler saptandı. Kültür sonrası ise 43 balıktan (%28,47) toplamda 50 mikobakteri izolatı elde edildi. Dizi analizleri sonucunda her bir izolata ait elde edilen diziler GenBank'a daha önceden kaydedilen diğer mikobakteri türlerine ait hsp65 gen bölgeleri dizileri ile karşılaştırıldı ve elde edilen diziler GenBank veri tabanına kayıt edildi. Bu analizler sonucu 50 izolatın 24'ü Mycobacterium sp. (%48), 16'sı Mycobacteroides chelonae (%32), 8'i Mycobacterium gordonae (%16), ve 2'si Mycobacteroides abscessus (%4) olarak identifiye edildi. Bu çalışmada identifiye edilen türler hem akvaryum balıklarında hemde insanlarda enfeksiyona neden olabilmektedir. Bu nedenle akvaryum balıklarının insanlar için potansiyel bir mikobakteri kaynağı olabileceği yetiştiriciler ve sağlık uzmanları tarafından göz ardı edilmemelidir.