Sanal çevrede korku duygusu üzerine: Sanal gerçeklik (VR) ortamında korku temalı deneyim örneği

Günümüzde dijitalleşme, bilgiye erişimimizi ve algımızı köklü bir şekilde değiştirdi. Sanal gerçeklik (VR) ve artırılmış gerçeklik (AR) gibi teknolojiler, fiziksel dünyada mümkün olmayan deneyimleri yaşamamızı sağlıyor. Bu çalışma, sanal gerçeklik ortamında insanların uyumunu ve sanal çevrenin kullanıcılar üzerindeki etkilerini incelemektedir. Bu tez, sanal ortamlardaki korku tepkilerinin gerçek dünyadakilerden farklı olup olmadığını araştırmaktadır. Çalışmanın örneklemini 25 kadın ve 14 erkek katılımcı olmak üzere 39 gönüllü katılımcı oluşturmaktadır. Deneyde, insan-makine ve beyin-bilgisayar sürekliliğinde katılımcıların sanal ortamlardaki deneyimlerini gerçeklikteki deneyimden ayırıp ayıramadıkları sorusunun izi sürülmüştür. Çalışmada deney öncesi araştırmacının kendisinin tasarladığı korku anlatısı içeren bir sanal çevre geliştirilmiş ve sanal gerçeklik aracıyla bir deney ortamı hazırlanmıştır. Deney sırasında katılımcıların bir sanal çevreye verdikleri reaksiyonu ölçmek için tansiyon ve nabızları ölçülmüş, deneyim esnasındaki anlık tepkileri kaydedilmiştir. Çalışmada, sanal çevrede artırılmış gerçeklik ortamındaki mesajların kullanıcılar üzerindeki etkileri, medya ekolojisi literatürü ekseninde artırılmış gerçeklik araçlarıyla sanal ortamdaki görünümleri bakımından anlamak ve değerlendirmek amaçlanmaktadır. Çalışma aşağıdaki hipotezleri ele almayı amaçlamıştır: Ho: Sanal gerçeklik ortamında verilen korku tepkileri, gerçek dünyadaki korku tepkilerinden anlamlı derecede farklı değildir. H1: Sanal gerçeklik ortamında verilen korku tepkileri, gerçek dünyadaki korku tepkilerinden anlamlı derecede farklıdır. Sanal ortamda korku duygusunun tansiyon ve nabız değerleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Sonuçlar, korkunun büyük tansiyonu artırdığını, ancak bu etkinin cinsiyete göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Kadınlar ve erkekler arasında küçük tansiyon ve nabız ölçümlerinde fark olmaması, sanal ortam ile gerçek hayat arasında bir farklılık olduğunu işaret etmektedir. Katılımcıların fizyolojik ve davranışsal tepkileri, sanal ortamda yaşanan korku deneyimlerinin gerçek ve ölçülebilir etkiler yarattığını doğrulamaktadır. Bu bulgular, sanal ortamda korku temalı duygu tetiklemelerinin katılımcıların fiziksel tepkilerini ve davranışlarını önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Ancak, bulguların genelleştirilebilirliğini artırmak için daha kapsamlı araştırmalar gerekmektedir. Araştırmanın bulguları, korkunun insanların tutum ve davranışlarını nasıl etkilediğini anlamak açısından büyük önem taşıyor. Sonuçlar hem akademik araştırmalar hem de pratik uygulamalar için değerli bilgiler sunmaktadır. Sanal ortamlardaki artırılmış gerçeklik cihazlarının katılımcılar için kendi kendini idame ettirebilen (otopoietic) bir sistem oluşturduğu ileri sürülebilir. Katılımcılar, VR gözlüklerini kullanırken kendilerini çevreden izole ederek ve yalnızca sanal ortamda varlıklarını sürdürmek için gerekli olanı özümseyerek kendilerine bir ortam yaratırlar. Esasen kendileri ile dış gerçeklik arasında bir sınır oluşturarak bu sisteme girenleri kontrol ederler. Bu ortamda sanal gerçeklik ile dış gerçeklik arasındaki sınır ya da zar, duygular ve bunları yansıtan sözel olmayan dil ve beden dili tarafından oluşturulur. Katılımcıların sanal gerçeklik anlatısına verdikleri anlık korku dolu tepkilerin yanı sıra beden dilleri ve çığlıkları da sanal ortamdaki korku ekolojisinin tezahürü olarak görülebilir.