Sanal zorbalık eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin sanal zorbalık farkındalığına etkisi

Bu araştırma, ortaokul 6. sınıfta öğrenim gören öğrencilere verilen sanal zorbalık farkındalık eğitiminin öğrencilerin sanal zorbalık farkındalık düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, yarı deneysel desenlerden eşleştirilmiş desen kullanılmıştır. Yarı deneysel desenler seçkisiz atama içermeyen desenlerdir ve bu desenlerden eşleştirilmiş desen araştırma da kullanılmıştır. Araştırma kapsamında İstanbul ili Sultangazi ilçesi merkez bir ortaokulun 6. sınıfında öğrenim görmekte olan öğrencilerden yansız olarak 3 grubu deney, 3 grubu kontrol olarak eşleştirilmiştir. Bu öğrencilerden 101'i kız, 93'ü ise erkektir. Deney ve kontrol gruplarında yer alan bu öğrencilerin sanal zorbalık farkındalık düzeyleri deneysel işlemlerden önce ve sonra ölçülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sanal Zorbalık Farkındalık Ölçeği'nin (Ayas, Aydın ve Horzum, 2015) madde havuzu ortaokullara göre uyarlanarak kullanılmıştır. Uzman görüşlerine doğrultusunda ölçekten 4 madde çıkartılmış ve 5 maddede düzenleme yapılarak 5. sınıfta öğrenim gören 210 öğrenciye uygulanarak geçerlilik ve güvenirlilik analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda ölçek 21 madde ve 4 faktörden meydana gelmiştir. Araştırmada verilerin toplanması, geliştirilen sanal Zorbalık Farkındalık Ölçeği öğrencilere elden dağıtılıp toplama yoluyla elde edilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizlerinde ölçeğin faktörleri ve toplam farkındalık değişkenlerinin tekrarlı ölçümler içermesi nedeniyle tek faktörde tekrarlı ölçümler içeren ANOVA testi uygulanmıştır. İstatistiksel işlemler için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin sanal zorbalık farkındalık toplam puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Deney grubunda yer alan öğrencilerin farkındalık düzeyleri eğitim sonunda anlamlı derecede artış göstermiştir. Bu bulgu verilen eğitimin sanal zorbalık farkındalığını artırdığı ve etkili olduğu ifade edilebilir. Dolayısıyla benzer eğitimlerin tüm Türkiye çapında yaygınlaştırılması ve yaş düzeyine uygun şekilde eğitimler geliştirilerek lise ve yükseköğretim düzeyinde benzer eğitimlerin verilmesi önerilebilir.