Sanat bilgisi ve estetik algıyı destekleyen resimli çocuk kitaplarının incelenmesi

Bu çalışmada, erken çocukluk dönemine uygun resimli çocuk kitapları sanat bilgisi ve estetik algıyı desteklemesi yönünden incelenerek mevcut durumu ortaya koymak amaçlanmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışma, genel tarama modeli ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunda 152 kitap yer almaktadır. Bu kitaplar ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenen erken çocukluk dönemine uygun olması, sanat bilgisi içermesi, resimlerinin sanatsal özellikler taşıması ve yaratıcılığı destekleyici ögeler içermesi ölçütleri aracılığıyla ile seçilmiştir. Kitapların incelenmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan Sanat Bilgisi ve Estetik Algıyı Destekleyen Resimli Çocuk Kitapları İnceleme Formu kullanılmıştır. Bu form aracılığı ile veriler toplanmış ve elde edilen veriler içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, kitapların fiziksel özelliklerinin uygun olduğu, görsel anlatım özeliklerinin son yıllarda basılmış kitaplarda gelişme gösterdiği, gün geçtikçe sanata dair bilgi içeriğinin kitaplarda daha fazla yer aldığı saptanmıştır. Yaratıcılık yönünden yine son dönemde basılmış kitapların kurgusunun daha yaratıcı olduğu ve bir oyun aracına dönüşen tasarımlara sahip olduğu belirlenmiştir. Kitaplarda çocuğa uygun olmayan ifadelerin yer almadığı, cümle yapısının, kelimelerin, ifade biçiminin seçiminde çocuğa göre ilkesinin gözetildiği belirlenmiştir. Ancak ele alınan sanatçıya yönelik yeterli ve ilgi çekici sanat, sanatçı, sanat eseri bilgilendirme notunun kitaplarda bulunmadığı, bazı kitaplarda yer alan bilgilerin ise doğum yeri, sanat müzesinin adı gibi bilgilerle sınırlı kaldığı tespit edilmiştir. Bu bulgular sonucunda sanatçı bilgilendirme notlarının göz ardı edilmemesi gerektiği, bilgilerin kitap içindeki akışa uygun ele alınan sanat veya sanatçıya uygun açıklama yapar nitelik taşıması, farklı sanat/ sanatçıların tanıtıldığı kitapların basılması, yabancı sanatçı ve sanat eserlerinin okunuş bilgisinin de kitaplarda yer alması, yerli ve kadın sanatçıların tanıtılmasına yönelik kitapların tasarlanması, farklı sanat dallarına ilişkin etkileşimli kitap tasarlanması, çoklu öğrenmeye uygun kitapların tasarlanması ve sanat bilgisi ve estetik algıyı destekleyen kitaplar aracılığı ile çocuklarla sesli okuma müdahale araştırmaları yapılabileceği önerilmiştir.