Şanlıurfa ili Eyyübiye Sağlıklı Hayat Merkezi'ne başvuran bireylerde metabolik sendrom risk etmenleri ile beslenme örüntüsünün belirlenmesi

Bu çalışma; Şanlıurfa İli Eyyübiye Sağlıklı Hayat Merkezi'ne başvuran bireylerin metabolik sendrom risk etmenleri ile beslenme örüntüsünün belirlenmesi amacıyla toplam 134 (%88,1'i kadın) yetişkin birey üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin demografik özellikleri, fiziksel aktivite durumları, beslenme alışkanlıkları, Akdeniz diyetine uyumları, bazı biyokimyasal parametre değerleri ve antropometrik ölçümleri saptanmıştır. Bireylerin Akdeniz diyetine uyumları, Akdeniz Diyetine Uyum Ölçeği (PREDIMED/MEDAS) ile belirlenmiştir. Bireylerin metabolik sendrom risk durumları AHA/NHLBI (American Heart Association / National Heart, Lung and Blood Institute) ve IDF (International Diabetes Federation)'ye ait iki ayrı kriter kullanılarak belirlenmiştir. Bireylerin AHA/NHLBI kriterlerine göre metabolik sendrom prevelansı %24,6 (Erkek: %12,5; Kadın: %26,2), IDF kriterine göre ise sırasıyla %29,9 (Erkek: %37,5, Kadın: %28,8) olarak bulunmuştur. Bireylerin Akdeniz diyet ölçeğine uyumları ile metabolik sendrom durumları arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Hem AHA/NLBI hem de IDF kriterine göre bireylerin metabolik sendrom durumları incelendiğinde; yaş, eğitim durumu, medeni hali, antropometrik ölçümleri (boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, boyun çevresi, bel/boy oranı, vücut yağ yüzdesi), biyokimyasal parametreleri (açlık kan şekeri, total kolesterol, HDL-kolesterol, LDL-kolesterol, trigliserid) ve kan basıncı değerleri ile arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, önemli bir halk sağlığı sorunu olan metabolik sendromun önlenmesi ve tedavisinde uygun beslenme programları hazırlanması ve toplumun beslenmede bilinçlendirilmesi ve eğitimi için sağlık hizmetlerinde diyetisyenlerin daha fazla istihdam edilmesi ve aktif olarak görev almaları gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Akdeniz Diyet Ölçeği, Beslenme Durumu