Şanlıurfa ili Lamiaceae (ballıbabagiller) familyasının florası bazı taksonların fitokimyasal ve etnobotanik özellikleri

Bu çalışmada Şanlıurfa İli Lamiaceae (Ballıbabagiller) familyasının florası, bazı taksonların fitokimyasal ve etnobotanik özellikleri ilk kez incelenmiştir. Lamiaceae familyasına ait 23 cins olmak üzere toplam 91 takson tespit edilmiştir. Bu familyaya ait 9 taksonun endemik olduğu ve bu taksonlardan 4 Endangered Tehlikede (EN), 2 Vulnerable Zarar görebilir (VU), 1 Lower Risk (Least Concern) Az Tehdit Altında (En Az Endişe Verici) (LR (lc))ve 1 Lower Risk (Near Threarened) Az Tehdit Altında (Tehdit Altı Girebilir) (LR (nt)) tehlike kategorisinde olduğu saptanmıştır. Araştırma alanında tespit edilen taksonlardan 83'ünün, yöre halkı tarafından değişik amaçlarla kullanıldığı 32'si ilaç, 16'sı çay, 10'u yakacak, 8'i gıda, 5'i süs, 5'i baharat, 4'ü koku, 2'si yem, 1'i süpürge tespit edilmiştir. Şanlıurfa lokaliteleri için ilk defa olarak fitokimyasal veriler açısından; Ajuga chamaepitys (L.) Schreb. subsp. laevigata (Boiss.) P. H. Davis'in herba kısmından; toplamda Gaz Kromatografisi (GC) ve Gaz Kromatografisi/Kütle Spektrometrisi (GC/MS) ile 49 bileşik tanımlanmış olup, uçucu yağın %96,3'ü tespit edilmiştir. Salvia montbretii Benth.' in, analiz sonucu uçucu yağda 46 bileşik tanımlanmıştır. Tanımlanan bu bileşiklerin yağın toplamda %97,7'sini karakterize ettiği saptanmıştır. Teucrium pruinosum Boiss.'in herba kısmından eser miktarda uçucu yağ elde edilmiş ve toplamda GC ve GC/MS ile ile 86 bileşik tanımlanmış olup, uçucu yağın %96,6'sını oluşturduğu belirlenmiştir.